Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Genel Tebliği'nde yapılan yeni değişiklik Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, Türk vatandaşı olmayan yabancı uyruklu kişilerin uzaktan kimlik tespiti süreçlerine oldukça katı ve dinamik güvenlik kriterleri getiriyor.
Sadece 'NFC' Özellikli Pasaportlar Kabul Edilecek
Yeni dönemle birlikte, yükümlü kuruluşların Türk uyruklu olmayan gerçek kişilere uzaktan kimlik tespiti yapabilmesi belirli teknik şartlara bağlandı. Buna göre; dijital kimlik doğrulaması yalnızca Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) standartlarına uygun ve Yakın Alan İletişimi (NFC) özelliği bulunan pasaportlar aracılığıyla gerçekleştirilebilecek.
Süreç, pasaportun çipinde yer alan biyometrik ve kimlik bilgilerinin, belgenin üzerindeki verilerle eşleştirilmesiyle tamamlanacak. Eğer NFC teknolojisiyle bu doğrulama sağlanamazsa, uzaktan kimlik tespitiyle hiçbir şekilde iş ilişkisi kurulamayacak ve hesap açılamayacak.
Özel Eğitimli Personel ve Görüntülü Görüşme Şartı
Dijital müşteri kabul süreci, gelişigüzel yazılımlarla değil, doğrudan bu alanda özel eğitim almış uzman personel tarafından yönetilecek. Canlı görüntülü görüşme esnasında hem başvuru sahibinin hem de sunduğu pasaportun üzerindeki bilgileri net şekilde gösteren anlık görüntüler kayıt altına alınacak.
Adres Teyidi Olmayana Finansal Blokaj
Düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri ise adres doğrulama zorunluluğu oldu. Uzaktan kimlik tespiti yapılan yabancı uyruklu kişinin beyan ettiği adres; yerleşim yeri belgesi, son 3 ay içinde düzenlenmiş adres tabanlı bir fatura (elektrik, su, doğalgaz vb.), resmi bir kamu kurumu belgesi ya da ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden en geç 3 ay içinde teyit edilmek zorunda. Bu adres teyidi resmi olarak sisteme işlenene kadar, söz konusu hesap üzerinden hiçbir şekilde para transferi ve nakit çekim işlemi yapılamayacak.
Riskli Ülkelere Kısıtlama ve Sıkı Finansal Sınırlar
MASAK, finansal kuruluşlara risk yönetimi konusunda da ciddi sorumluluklar yüklüyor. Müşteri kabulü yapacak kurumlar; risk derecelendirmesi ve izleme tedbirlerini almakla yükümlü olacak. En kritik hamle ise "riskli" olarak sınıflandırılan ülkelerin vatandaşlarına yönelik oldu; yükümlüler riskli gruptaki ülke vatandaşlarını uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle müşteri olarak kabul edemeyecek.
Ayrıca bu yöntemle açılan hesapların nakit hareketleri de izole edilecek. Kimlik doğrulama amacıyla ilk etapta yurt içi veya yurt dışındaki uyumlu bir banka/kredi kartından transfer yapılması zorunlu tutulurken; hesaba sadece kişinin yurt dışındaki kendi adına kayıtlı hesaplarından para gelebilecek ve hesaptan çıkışlar da yine sadece kişinin kendi yurt dışı hesaplarına yapılabilecek.
MASAK’a Düzenli Raporlama Yapılacak
Sistemin suistimal edilmesini önlemek adına finansal kuruluşlar, uzaktan kimlik tespitiyle kabul ettikleri yabancı müşterilere ait istatistikleri takvim yılı esas alınarak her 3 ayda bir MASAK’a raporlayacak. Müşteri kabulüne başlandığı andan itibaren bir ay içinde ise alınan tüm güvenlik tedbirleri, oluşturulan prosedürler ve uygulama rehberleri MASAK’ın onayına sunulacak.
Son olarak, uzaktan kimlik tespiti yapılan yabancının süreç içinde Türk vatandaşlığı kazanması veya Türkiye'de vergi mükellefi olması durumunda, yeni kimlik kartı örneği ya da vergi kimlik numarası dijital ortamda alınarak mevcut müşteri profiliyle hızlıca eşleştirilecek.
