Antalya, Burdur ve Isparta’yı kapsayan bölge ihracatı, geçen yıla göre hız kazanarak 1 milyar dolar seviyesini 4 Mayıs itibarıyla geride bıraktı. Ancak sektör temsilcileri, miktar bazındaki düşüşün kalıcı pazar kaybına yol açabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.
Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Mehmet Ali Can, düzenlediği basın toplantısında 2026 yılının ilk dört ayına ilişkin ihracat verilerini kamuoyuyla paylaştı. Bölge ihracatının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,85 oranında artış gösterdiğini belirten Can, 1 milyar dolar sınırına 5 gün daha erken ulaşıldığını ifade etti.
İhracatın İki Temel Sektörü
Bölge ekonomisinin lokomotifi konumundaki yaş meyve sebze sektörü, toplam ihracatın yaklaşık yüzde 30’unu oluşturarak zirvedeki yerini korudu. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,76’lık bir büyüme kaydeden bu sektör, 366,2 milyon dolarlık ihracat hacmine ulaştı. Maden ve metaller sektörü ise 154,1 milyon dolarlık katkıyla bölge ihracatının toplamda yüzde 50’sinin bu iki ana kalemden gelmesini sağladı.
Avrupa Pazarında Güçlü Varlık
Batı Akdeniz ihracatının ana rotası Avrupa olmaya devam ediyor. İhracat yapılan ilk 20 ülkenin 11’inin Avrupa kıtasında yer aldığını vurgulayan Can, Avrupa’ya 416,8 milyon dolar, Asya’ya ise 174,9 milyon dolarlık ürün gönderildiğini belirtti. Özellikle Maldiv Adaları’na yapılan ihracattaki yüzde 855’lik devasa artış dikkat çekerken, İspanya ve Polonya gibi ülkelerdeki büyüme oranları da dikkat çekti.
Ürün Bazında Biber Zirvede
İhracat şampiyonu 145,8 milyon dolarla biber olurken, mermer ve doğaltaş 110,2 milyon dolarla ikinci, domates ise 105 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı. Domates ihracatında miktar bazında yaşanan yüzde 32’lik düşüşün, kış aylarındaki olumsuz hava koşulları ve fiyat dalgalanmalarından kaynaklandığı belirtildi.
Pazar Kaybı Riski Kapıda
Tutar bazındaki artışın yanıltıcı olabileceğine dikkat çeken Mehmet Ali Can, miktar bazındaki yüzde 13’lük düşüşün tehlike sinyali olduğunu söyledi. Can, "Enflasyon nedeniyle maliyetler arttığı için rakamlar yüksek görünüyor ancak miktar bazında geriliyoruz. Asıl korkumuz, uzun yılların emeğiyle kurulan pazarların kaybedilmesi. Kaybedilen pazarı geri kazanmak, yeni pazar bulmaktan çok daha zor" ifadelerini kullandı.
Destek Beklentisi Sürüyor
İhracatçıların düşük döviz kuru, yüksek akaryakıt ve lojistik maliyetleri arasında sıkıştığını belirten BAİB Başkanı, devletin sağladığı yüzde 3’lük destek oranının güncellenmesi gerektiğini vurguladı. Asgari ücret artışları ve kur baskısının rekabet gücünü zayıflattığını belirten Can, sektörün nefes alabilmesi için daha kapsamlı teşviklere ihtiyaç duyulduğunu sözlerine ekledi.
Bahar Dönemiyle Fiyatlar Dengeleniyor
Geçen yıl yaşanan don afetinin sert çekirdekli meyve ihracatında 300 milyon dolarlık kayba yol açtığını hatırlatan Can, bu yıl arzın daha sağlıklı olacağını öngörüyor. Bahar üretimiyle birlikte biber fiyatlarının 120-130 liradan 20-25 lira seviyelerine gerilediğini belirten Can, kiraz gibi ürünlerde bu yıl daha verimli bir sezon beklediklerini ifade etti.
