Tasarruf finansman sisteminde yeni dönem için geri sayım başladı. Banka kredisine erişemeyen ya da faiz ödemeden yalnızca hizmet bedeliyle konut, iş yeri veya otomobil sahibi olmak isteyenlerin tercih ettiği sistemde yeni kurallar 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulanacak.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) tasarruf finansman şirketlerine yönelik düzenlemesiyle sözleşme sayısından finansman üst limitlerine, fonların değerlendirileceği alanlardan yüksek tutarlı sözleşmelere kadar birçok başlıkta değişikliğe gidilecek.
Tasarruf finansman şirketleri aracılığıyla konut, iş yeri veya otomobil almak isteyenlerden talep edilen finansman tutarının yaklaşık yüzde 7'si oranında hizmet bedeli alınıyor. Bunun dışında tapu harcı, ipotek bedeli ve araç devir noter ücreti gibi devlete ödenmesi gereken masraflar bulunuyor.
Bir Kişi En Fazla İki Aktif Sözleşme Yapabilecek
1 Ekim 2026'da yürürlüğe girecek düzenlemeyle bir kişinin aynı anda yapabileceği sözleşme sayısına sınırlama getirilecek. Buna göre, aynı kişi en fazla bir taşıt finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek. Böylece aynı kişi adına iki veya üç ayrı araç finansmanı sözleşmesi yapılamayacak. Konut veya çatılı iş yeri finansmanında da bir sözleşme sınırı uygulanacak. Bir kişinin toplam aktif sözleşme sayısı ise en fazla iki olabilecek. Bu iki sözleşme, bir taşıt ile bir konut veya çatılı iş yeri finansmanından oluşabilecek.
Düzenlemeyle kişi veya risk grubu bazında uygulanacak sözleşme tutarı sınırları da değiştirildi. Taşıt finansmanı sözleşmelerinde azami tutar 6 milyon 250 bin liraya yükseltilirken, konut veya çatılı iş yeri finansmanında üst sınır 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi. Bir kişi veya risk grubuna ait bütün sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lirayı aşamayacak.
Sektörün Güvenliği İçin Fon Yönetimine Sıkı Denetim
Türkiye'de tasarruf finansman sektörü 6361 sayılı Kanun kapsamında BDDK denetimine girmesinin ardından kurumsallaşma sürecini hızlandırdı. Finansal Kurumlar Birliği (FKB) ve BDDK verilerine göre, faizsiz finansman modelini tercih edenlerin sayısı 300 bini aşarken, sektörün toplam aktif büyüklüğü 100 milyar TL barajını geride bıraktı. Yeni getirilen fon yönetim kuralları, bu devasa likiditenin korunmasını amaçlıyor.
Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığı'na gönderilen talimatla, tasarruf fon havuzlarında ve şirket hesaplarında biriken kaynakların hangi alanlarda değerlendirilebileceğine yönelik yeni sınırlar da getirildi. Buna göre tasarruf finansman şirketleri söz konusu varlıkları yalnızca katılım bankalarında açılan Türk lirası cinsi özel cari veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maje Bakanlığı tarafından ihraç edilen ve altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarında ya da risk değeri 1 veya 2 olan Türk lirası cinsinden ihraç edilmiş katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirebilecek.
Tasarruf fon havuzlarında herhangi bir getiri sağlamadan bekleyen paranın azaltılması için de günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2'sini geçmemesi kararlaştırıldı. TCMB EFT sisteminin kapanışından sonra havuza aktarılan paralar ise bir sonraki gün yapılacak hesaplamaya dahil edilecek.
Yüksek Tutarlı Sözleşmelerde Limitler Yükseltildi
Düzenlemeyle yüksek tutarlı kabul edilen sözleşmeler için belirlenen eşikler de yukarı çekildi. Taşıt sözleşmelerinin "yüksek tutarlı" sayılabilmesi için uygulanan 2 milyon 509 bin 800 liralık sınır 5 milyon liraya çıkarıldı. Konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde ise 6 milyon 274 bin 500 liralık limit 12 milyon 500 bin liraya yükseltildi. Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplamının ilgili dönemde yapılan tüm sözleşmelerin toplam tutarına oranı yüzde 5'i geçemeyecek. Ancak 1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketlere kademeli geçiş imkanı tanındı.
Sistemde otomobil finansmanı için 60 aya, konut finansmanı için ise 120 aya kadar taksit imkanı bulunuyor. Peşinatsız ve uzun vadeli ödeme planlarında paranın zaman içinde değer kaybetmesi ve araç fiyatlarının yükselmesi gibi riskler bulunduğundan, finansmanın yüzde 45'lik bölümünün daha kısa sürede tamamlanması araca erken ulaşılması açısından önem taşıyor. Tasarruf finansman şirketlerinde biriken taksitlere kar payı işletilmiyor.
