BDDK’nın kredi kartı limitlerine yönelik aldığı yeni karar, iş dünyasında ve kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Eğitimden sağlığa, perakendeden turizme kadar birçok sektörü doğrudan ilgilendiren düzenleme, ödeme alışkanlıkları ve piyasa dengeleri açısından tartışma konusu oldu. Sektör temsilcileri, kredi kartı limit kısıtının hem vatandaşlar hem de işletmeler için ciddi ödeme zorlukları yaratabileceğine dikkat çekiyor. Kararın, kayıt dışı işlemleri artırma riski taşıdığı yönündeki uyarılar da öne çıkıyor.
BDDK kredi kartı limit kısıtı nedir, karar neyi kapsıyor?
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, geçtiğimiz cuma gecesi kredi kartlarına yönelik yeni bir düzenleme açıkladı. Buna göre, kart hamillerinin tüm bankalardaki toplam kredi kartı limitleri 400 bin TL’nin üzerinde ise, son bir yıl içinde en yüksek harcamanın yapıldığı hesap kesim tarihindeki kullanılmayan limitlerin bankalar tarafından kısmi olarak azaltılması öngörülüyor. Kararda, bu düzenlemenin 15 Şubat’a kadar uygulanacağı belirtildi.
Kamuoyunda oluşan tepkilerin ardından BDDK ikinci bir açıklama yaparak, kararın Hazine ve Maliye Bakanlığı ile TCMB koordinasyonunda, finansal istikrarı güçlendirmek amacıyla alındığını vurguladı. Açıklamada, tüketicinin korunması, alt gelir gruplarının desteklenmesi, yasa dışı bahisle mücadele ve uluslararası düzenlemelere uyum hedeflerine dikkat çekildi.
Kredi kartı limit kısıtı hangi sektörleri etkiliyor?
BDDK kredi kartı limit kısıtı, yüksek tutarlı ödemelerin yoğun olduğu sektörlerde endişe yarattı. Eğitim, sağlık, mobilya, beyaz eşya, turizm ve perakende başta olmak üzere birçok alanda kredi kartı, temel bir ödeme aracı haline gelmiş durumda. Sektör temsilcileri, bu alanlarda yapılan harcamaların büyük bölümünün taksitli ve kart üzerinden gerçekleştiğini vurguluyor.
Özellikle eğitim ve sağlık gibi zorunlu harcama kalemlerinde limitlerin daraltılması, hem tüketiciler hem de kurumlar açısından yeni sorunlar doğurabileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.
Eğitim sektörü: özel okul kayıtlarında risk
Tüm Özel Öğretim Kurumları Derneği Başkanı İbrahim Taşel, kararın ilk bakışta limit-gelir uyumsuzluğunu hedeflemesi açısından anlaşılabilir olduğunu, ancak eğitim sektörü için ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Özel okul ödemelerinde kredi kartı kullanım oranının yüzde 70’lere ulaştığını hatırlatan Taşel, limitlerin dolu olması nedeniyle velilerin ödeme güçlüğü yaşayabileceğini ifade etti.
Taşel, yüksek enflasyon nedeniyle zaten zorlanan özel okul kayıtlarının bu uygulamayla daha da olumsuz etkilenebileceğini belirterek, sektörel ayrışma yapılması ya da en azından yeni kayıt dönemi sonrasına kadar düzenlemenin ertelenmesi çağrısında bulundu.
Sağlık sektörü: kart kullanımı yüzde 80’e çıktı
Özel Hastaneler ve Sağlık Kuruluşları Derneği Başkanı Reşat Bahat, sağlık sektöründe kredi kartı kullanım oranının yüzde 80 seviyelerine ulaştığını söyledi. En yüksek banknotun 200 TL olması nedeniyle yüksek tutarlı sağlık harcamalarının nakit ödenmesinin pratik olmadığını vurgulayan Bahat, bu kararın hastaneleri zor durumda bırakabileceğini dile getirdi.
Bahat, kredi kartı ödemelerinin otomatik olarak faturalandırıldığına dikkat çekerek, limit kısıtının kayıt dışı işlemleri teşvik edebileceği uyarısında bulundu.
Mobilya ve perakende: haksız rekabet endişesi
Mobilya Dernekleri Federasyonu Başkanı Ahmet Güleç, kredi kartı limitlerinin kısılmasının satışların kayıt dışına kaymasına yol açabileceğini söyledi. Bu durumun enflasyonla mücadeleye katkı sağlamayacağını belirten Güleç, aksine haksız rekabetin önünü açabileceğini ifade etti.
Türkiye’de satın alma gücünün mevcut durumu göz önüne alındığında, bu tür bir kısıtlamanın beklenen sonucu vermeyebileceği görüşü öne çıkıyor.
Turizm sektörü: tatil kararını limitler belirliyor
Türkiye Otelciler Birliği Başkanı Müberra Eresin, özellikle iç turizmde kredi kartı ve taksit imkanlarının belirleyici olduğunu vurguladı. 3–4 kişilik aileler için tatil kararının büyük ölçüde kredi kartı limitlerine bağlı hale geldiğini belirten Eresin, genel ve katı kısıtlamaların iç turizm talebini daraltabileceğini söyledi.
Eresin’e göre, bu durum sadece tüketiciyi değil, turizm sektörünün nakit akışını da zayıflatma riski taşıyor.
Ticaret dünyası: ödeme güçlüğü ve zincirleme etki
Ankara Ticaret Odası Başkanı Gürsel Baran, kredi kartlarının artık sadece tüketim değil, ticaret ve hizmet sektörünün de temel ödeme aracı olduğunu vurguladı. Eğitim, sağlık, sigorta, ulaşım ve konaklama gibi birçok giderin kartla ödendiğini hatırlatan Baran, limitlerin daraltılmasının vatandaşları ve işletmeleri ödeme güçlüğüyle karşı karşıya bırakacağını söyledi.
Nakit kullanımının pratikliğini yitirdiği bir dönemde bu tür kısıtlamaların ekonomik hayatı zorlaştıracağı ve iç talebi baskılayacağı görüşü dile getirildi.
Kredi kartı limit kısıtı kayıt dışını artırır mı?
Sektör temsilcilerinin ortak endişesi, BDDK kredi kartı limit kısıtının kayıt dışı işlemleri artırma riski taşıması. Kartlı ödemelerde otomatik faturalandırma yapılması, kayıt içi ekonomiyi güçlendirirken; nakde yönelimin artması bu dengeyi tersine çevirebilir.
İş dünyası, kararın amacının finansal istikrar olsa da, uygulamanın sektörel gerçekler gözetilerek yeniden değerlendirilmesi gerektiği görüşünde birleşiyor. BDDK kredi kartı limit kısıtı nedir, hangi sektörleri etkileyecek ve kayıt dışı artar mı soruları, önümüzdeki dönemde ekonomi gündemindeki yerini koruyacak gibi görünüyor.
