Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından uzun süredir üzerinde çalışılan "Vatandaşlık Maaşı" uygulamasında sona gelindi. Türkiye'deki sosyal yardım sistemini kökten değiştirecek olan bu yeni model, "Gelir Tamamlayıcı Aile Desteği" adıyla hayata geçiyor. Peki, milyonlarca dar gelirliyi ve emekliyi ilgilendiren vatandaşlık maaşı nedir, başvurular ne zaman başlayacak? İşte Ankara kulislerinden sızan son bilgiler ve takvimin detayları...
Türkiye'de sosyal yardımlarda yeni bir dönem başlıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, yardımları tek çatı altında toplayarak daha bütüncül ve kapsayıcı bir sistemi devreye sokmaya hazırlanıyor. "Vatandaşlık Maaşı" olarak bilinen bu yeni sistemin temel mantığı, hanelerin toplam gelirini devletin belirlediği bir "eşik seviyeye" tamamlamak üzerine kurulu. Yapılan son planlamalara göre, hane içine giren toplam para belirlenen asgari sınırın altında kalırsa, aradaki fark devlet tarafından her ay düzenli olarak vatandaşın hesabına yatırılacak.
vatandaşlık maaşı nedir ve kimlere verilir?
Google ve diğer arama motorlarında en çok merak edilen "Vatandaşlık maaşı kimleri kapsıyor?" sorusunun yanıtı, sistemin gelir testi mekanizmasına dayanıyor. Yeni modelde hedef kitle sadece işsizler değil, çalışan yoksullar ve emekliler de olacak.
Sistemin temel işleyişi ve yararlanacak gruplar şunlar:
Gelir Tamamlaması: Hane halkı gelirinin, belirlenen yoksulluk sınırının altında kalması durumunda aradaki fark ödenir.
Emekliler: En düşük emekli maaşı alıp, hane geliri kriterini karşılayamayan emekliler sisteme dahildir.
Sosyal Güvencesizler: Herhangi bir sosyal güvencesi olmayan yaşlılar ve dar gelirli aileler.
Otomatik Entegrasyon: Başvurularda beyan esas alınacak ancak sistem, kamu veritabanları üzerinden otomatik gelir tespiti yapacak.
emekliye ek gelir kapısı ve otomatik zam sistemi
Yeni sistemin en dikkat çekici yönü, emekliler için oluşturduğu koruma kalkanı oldu. Bugüne kadar en düşük emekli aylığının artırılması için her yıl Meclis'ten kanun çıkması beklenirken, Vatandaşlık Maaşı sistemi ile bu süreç otomatiğe bağlanmış olacak.
Özellikle kök maaşı düşük olan ve hazine desteği ile en düşük emekli aylığı seviyesine tamamlanan maaşları alan vatandaşlar, eğer hanelerine giren başka bir gelir yoksa ve belirlenen eşik değerin altında kalıyorlarsa, doğrudan bu destekten faydalanacak. Yani emekli maaşına ek olarak, "Vatandaşlık Maaşı" adı altında ikinci bir ödeme alarak gelirleri refah seviyesine çekilecek. Bu durum, emekliler için ek bir zam veya yasal düzenleme bekleme stresini ortadan kaldıracak.
vatandaşlık maaşı ne zaman yatacak?
Milyonların gözü kulağı Aile Bakanlığı'ndan gelecek resmi tarih açıklamasındaydı. Edinilen bilgilere göre, teknik altyapı çalışmaları hızla devam eden projenin takvimi netleşti. Hükümet, uygulamanın sağlıklı işlemesi ve suistimallerin önüne geçilmesi adına kademeli bir geçiş öngörüyor.
Pilot Uygulama Başlangıcı ne zaman
Kapsam: İlk etapta Türkiye'nin demografik yapısını temsil eden seçilmiş pilot illerde (örneğin; gelir dağılımının farklı olduğu büyükşehirler ve kırsal bölgeler) test edilecek.
Ülke Geneli Yaygınlaşma: Pilot uygulamanın verileri analiz edildikten sonra, 2027 yılı itibarıyla Türkiye'nin 81 ilinde sistem tam kapasiteyle devreye girecek.
vatandaşlık maaşı başvurusu nasıl yapılır?
Sistemin Haziran 2026'da pilot olarak başlamasıyla birlikte başvuruların e-Devlet kapısı üzerinden ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) aracılığıyla alınması planlanıyor. Vatandaşların hane gelirlerini, üzerlerine kayıtlı gayrimenkul ve araç bilgilerini sistem otomatik olarak tarayacak.
Bakanlık, sistemin "yoksulluğu yönetmek değil, yoksulluğu bitirmek" hedefiyle kurgulandığını belirtirken, çalışabilir durumdaki vatandaşların İŞKUR aracılığıyla istihdama yönlendirilmesi de programın bir diğer önemli ayağını oluşturacak.
emekliler vatandaşlık maaşı alabilir mi?
Evet, yeni sistemin en büyük yeniliği emeklileri de kapsamasıdır. Eğer emeklinin maaşı ve hanedeki diğer gelirlerin toplamı, devletin belirlediği "asgari gelir eşiğinin" altında kalıyorsa, emekliler de aradaki fark kadar vatandaşlık maaşı ödemesi alabilecek.
vatandaşlık maaşı ne kadar olacak?
Vatandaşlık maaşında sabit bir rakam bulunmamaktadır. Ödeme miktarı "gelir tamamlayıcı" sistemle belirlenir. Örneğin; devletin belirlediği hane gelir sınırı 20.000 TL ise ve ailenin hanesine giren toplam para 15.000 TL ise, devlet vatandaşa 5.000 TL vatandaşlık maaşı ödeyecek
