Hürmüz Boğazı'nın askeri abluka altına alınması, işlenmiş jet yakıtının (kerosen) transit geçişini imkansız hale getirdi. Mart başında varil başına fiyatı normal seyreden jet yakıtı, nisan ayında 200 doları aşarak tarihi bir rekor kırdı. Uluslararası Havaalanları Konseyi (ACI) Direktörü Stefano Baronci, yüksek maliyetlerin talebi yok ettiğini belirterek, "Yolcular yüksek bilet fiyatlarına hazırlıklı olmalı; sorun yakıtın boru hattında olması değil, fiyatının ulaşılamaz hale gelmesi" uyarısında bulundu.
Seferler İptal, Biletler Ateş Pahası
Körfez bölgesinden gelen yakıt tedarikinin kesilmesiyle Asya ve Orta Doğu'daki havalimanlarının %60'ı stok uyarısı verdi. Yakıt maliyetlerindeki on milyarlarca dolarlık artış, havayolu şirketlerini karsız rotaları iptal etmeye zorladı. Uzmanlar, yaz seyahat sezonunun büyük bir aksama tehdidi altında olduğunu ve bilet fiyatlarının kısa vadede düşmeyeceğini vurguluyor.
Türkiye’nin Stratejik Kalkanı: Yerli Üretim ve Net İhracat
Dünya havacılığı yakıt kıtlığıyla boğuşurken, Türkiye son yıllarda enerji altyapısına yaptığı yatırımların meyvesini topluyor. Türkiye, birçok gelişmiş ülkenin aksine jet yakıtında dışa bağımlı değil, net ihracatçı konumunda. EPDK verilerine göre, 2023 yılında 5,3 milyon ton havacılık yakıtı ihraç eden Türkiye, İngiltere gibi devlerin ithalat rakamlarını dahi tek başına geride bırakacak bir üretim gücüne ulaştı.
Rafineriler Tam Kapasite: TÜPRAŞ ve STAR Sahada
Türkiye'nin bu krizdeki dokunulmazlığının arkasında TÜPRAŞ’ın dört dev rafinerisi ve SOCAR’ın Aliağa’daki STAR Rafinerisi yatıyor. Rusya, Irak ve Azerbaycan’dan gelen ham petrolü ileri teknolojiyle işleyen bu tesisler, Türkiye’yi bölgenin enerji merkezine dönüştürdü. Savaşın ortasında bile bu rafineriler kesintisiz üretim yaparak hem iç piyasayı koruyor hem de küresel pazarın yakıt ihtiyacını karşılıyor.
İstanbul Havalimanı’na 5 Yıllık Yakıt Garantisi
Enerji bağımsızlığı hamlesi kurumsal anlaşmalarla da perçinlendi. TÜPRAŞ, 2025’ten itibaren İstanbul Havalimanı’nın yıllık 1,8 milyon tonluk ihtiyacını 5 yıl boyunca karşılama sözü verdi. STAR Rafinerisi’nin de ek 700 bin tonluk taahhüdüyle, dünyanın en büyük aktarma merkezlerinden biri olan İstanbul Havalimanı için yılda 2,5 milyon tonun üzerinde yerli yakıt arzı güvence altına alındı. Bu durum, İstanbul'u küresel uçuş ağında "en güvenilir yakıt ikmal durağı" haline getirdi.
JET YAKITI PİYASASINDA TÜRKİYE'NİN GÜCÜ
| Veri Başlığı | Rakam / Durum |
|---|---|
| Yıllık İhracat (2023) | 5,3 Milyon Ton |
| İstanbul Havalimanı Yerli Arzı | 2,5 Milyon Ton (Yıllık) |
| Nisan 2026 Jet Yakıtı Fiyatı | 200+ Dolar / Varil |
| Türkiye'nin Statüsü | Net İhracatçı (Bölgesel Hub) |
