Bölgesel krizler ve küresel tedarik zincirindeki aksamalara rağmen Türkiye’nin tekstil lokomotiflerinden Güneydoğu Anadolu, halı ihracatındaki güçlü duruşunu koruyor. Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerine göre bölgedeki halı üreticileri, ocak-haziran döneminde dünya genelinde 147 ülke ve serbest bölgeye ulaşarak toplam 157 milyon 444 bin metrekarelik sevkiyat gerçekleştirdi. Bu yoğun ticari hareketlilik sonucunda bölge ekonomisine 845 milyon 587 bin dolarlık sıcak girdi sağlandı.
Aslan Payı Makine Halısının: El Halısı ve Kilim Çıkışta
İhracat kalemlerinin detaylarına bakıldığında, toplam gelirin büyük kısmını her zaman olduğu gibi makine halısı üstlendi. Yılın ilk altı ayında makine halısı satışlarından 720 milyon 790 bin dolar elde edildi. Makine halısını 109 milyon 775 bin dolarla tufte halılar takip ederken, geleneksel el dokuması ürünler de yükseliş ivmesiyle dikkat çekti.
El halısı ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 10,4 artarak 13 milyon 527 bin dolara ulaştı. En keskin yükseliş ise kilim kategorisinde yaşandı. Kilim ihracatı yüzde 43,2’lik rekor bir artış kayederek 1 milyon 495 bin dolar seviyesine çıktı.
Amerika Kıtası Liderliği Elinde Tutuyor
Bölgesel bazda yapılan analizde, Güneydoğu halısının en büyük alıcısı Amerika kıtası ülkeleri oldu. Söz konusu bölgeye yapılan ihracat 280 milyon 589 bin doları buldu. İkinci sırada 222 milyon 829 bin dolarla Orta Doğu yer alırken, Avrupa Birliği ülkeleri 114 milyon 175 bin dolarlık alımla üçüncü sırada konumlandı.
Ülke özelinde ise ABD, pazarın bir numaralı aktörü olma unvanını sürdürdü. ABD’ye yapılan halı satışı geçen yıla göre yüzde 3,4 artış göstererek 257 milyon 719 bin dolara ulaştı. Suudi Arabistan yüzde 7,5 artış ve 122 milyon 510 bin dolarla ikinci sırada yer alırken, İngiltere yüzde 11,1’lik büyümeyle 66 milyon 282 bin dolarlık halı ithal etti.
Orta Doğu’daki Kayıp Yeni Pazarlarla Dengeledi
Bölgedeki jeopolitik gerilimlerin ticarete yansımasını değerlendiren Güneydoğu Anadolu Halı İhracatçıları Birliği Başkanı Zeynal Abidin Kaplan, savaş şartları ve lojistik darboğazına rağmen yakalanan tablonun stratejik bir başarı olduğunu vurguladı.
Kritik pazarlarda yaşanan kayıpları yeni stratejilerle aştıklarını belirten Kaplan, süreci şu sözlerle özetledi:
"Orta Doğu, sektörümüzün en dinamik pazarlarından biriydi ancak bölgedeki çatışmalar ve lojistik tıkanıklıklar nedeniyle bu alanda yüzde 18,4'lük bir gerileme yaşadık. Özellikle geçmişte zirvede yer alan Irak pazarında yüzde 60’ı aşan bir düşüş söz konusu. Birleşik Arap Emirlikleri ve Libya gibi pazarlarımızda da benzer sıkıntılarla karşılaştık. Ancak karamsarlığa kapılmadan uzak ülkeler projemize odaklandık. Alternatif pazarlardaki hamlelerimiz sayesinde Orta Doğu'daki açığı rakamsal olarak kapatmayı başardık. Lojistik kanallar rahatladığı takdirde ihracat grafiğimiz çok daha yukarılara tırmanacaktır."
