Petrol fiyatlarında haftanın ilk işlem gününde dikkat çeken bir düşüş yaşandı. ABD ile İran arasındaki gerilimin diplomatik yollarla hafifleyebileceğine ilişkin beklentiler, petrol piyasasında jeopolitik risk priminin gerilemesine neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 4 değer kaybederek 100 dolar seviyesinin altına inerken, piyasalarda gözler ABD-İran temaslarına ve küresel arz gelişmelerine çevrildi. Peki Brent petrol neden düştü, petrol fiyatları 100 doların altına neden indi ve önümüzdeki süreçte petrol fiyatları yeniden yükselir mi?
Brent petrol neden düştü, 100 doların altına nasıl indi?
Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, gün içinde yaklaşık yüzde 4 gerileyerek 99,75 dolara kadar düştü. Brent petrol bir önceki işlem gününde 103,87 dolardan kapanmış, gün içerisinde ise 105 dolara kadar yükselmişti.
Fiyatlardaki sert geri çekilmede, ABD ile İran arasındaki gerilimin diplomatik girişimlerle azaltılabileceği beklentisi öne çıktı. Piyasaların bölgedeki gelişmeleri yakından takip etmesiyle birlikte petrol fiyatlarına yansıyan jeopolitik risk priminde düşüş görüldü.
Aynı dakikalarda Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) kasım vadeli varili de 92,14 dolardan işlem gördü.
Petrol fiyatları neden geriledi, ABD ile İran görüşecek mi?
Petrol piyasasındaki düşüşün önemli nedenlerinden biri, Washington ile Tahran arasında diplomatik temas ihtimalinin yeniden gündeme gelmesi oldu.
22 Eylül'de New York'ta başlayacak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu öncesinde ABD ve İran arasında yeni temasların kurulabileceği beklentisi piyasalarda fiyatlamalara yansıdı. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olduğunu belirtmesi de diplomasi ihtimalini güçlendiren gelişmeler arasında yer aldı.
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari de Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin yeniden başlaması için yaklaşık iki haftadır farklı fikirler üzerinde çalışıldığını açıkladı. El-Ensari, Katar'ın taraflarla temaslarını sürdürdüğünü belirtti.
Diplomatik temas ihtimalinin güçlenmesi, bölgede petrol arzına ilişkin endişelerin bir bölümünün azalmasına yol açtı.
Hürmüz Boğazı petrol fiyatlarını nasıl etkiliyor, arz endişesi neden azaldı?
Ortadoğu'daki gelişmeler petrol fiyatları açısından kritik önem taşıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarına ilişkin olası riskler, küresel arz görünümünü doğrudan etkileyebiliyor.
ABD ile İran arasındaki gerilimin diplomatik yollarla hafifleyebileceği beklentisi, bölgedeki petrol akışlarına yönelik risklerin azalabileceği düşüncesini destekledi. Bu durum petrol fiyatlarında son dönemde oluşan jeopolitik risk priminin geri çekilmesine katkı sağladı.
Bunun yanında Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatının eylül ayında günlük 4 milyon varilin üzerine çıkması da arz tarafındaki endişelerin hafiflemesine katkıda bulunan gelişmeler arasında gösterildi.
Petrol piyasasında yatırımcıların odağında yalnızca jeopolitik gelişmeler değil, üretim ve ihracat verileri de bulunuyor. Küresel arzın yeterli seviyede kalacağı beklentisi, fiyatların üzerindeki yukarı yönlü baskının azalmasına neden olabiliyor.
Petrol fiyatları yeniden yükselir mi, Fed kararı fiyatları nasıl etkiliyor?
Petrol fiyatlarının yönü açısından ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler de önem taşıyor. ABD'de enerji maliyetlerinin yükselmesi, enflasyon ve faiz politikası açısından yeni değerlendirmeleri beraberinde getiriyor.
Piyasalarda yıl sonuna kadar ilave faiz artışı ihtimalinin gündeme gelmesi, ekonomik aktivitenin yavaşlayabileceği beklentisini güçlendirebiliyor. Ekonomik büyümedeki olası yavaşlama ise petrol talebine ilişkin beklentiler üzerinde baskı oluşturuyor.
Bu nedenle petrol fiyatlarının seyri önümüzdeki dönemde ABD-İran arasındaki diplomatik gelişmeler, Ortadoğu'daki arz koşulları, küresel petrol talebi ve Fed'in para politikasına yönelik beklentilerle birlikte şekillenecek.
Piyasalar özellikle Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında gerçekleşmesi beklenen diplomatik temaslara ve bölgedeki petrol arzını etkileyebilecek yeni gelişmelere odaklanmış durumda.
