Küresel ekonomide gözler bir kez daha tarlaya ve borsalara çevrildi. Aşırı sıcaklar, El Nino olgusu ve bitmek bilmeyen jeopolitik riskler, Temmuz ayında tarımsal emtia piyasalarında sert yükselişleri beraberinde getirdi. Karadeniz havzasındaki çatışmalar nedeniyle liman altyapılarının zarar görmesi arz endişelerini tırmandırırken, dünyanın farklı kıtalarında baş gösteren kuraklık fiyatlama dinamiklerini tamamen değiştirdi.
Bu süreçte yatırımcıların ve piyasa takipçilerinin en çok odaklandığı ürün ise buğday oldu.
Chicago Borsası'nda Yeşillenen Ekranlar: Buğday ve Soya Rekor Kırdı
ABD merkezli Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) işlem gören temel gıda maddeleri, Temmuz dönemini oldukça hareketli geçirdi. Kile başına bazda yapılan fiyatlamalarda:
Buğday: Yüzde 8,5 değer kazanarak 7,1125 dolar seviyesine ulaştı.
Mısır: Yüzde 6,4 prim yaptı.
Pirinç: Yüzde 5 oranında tırmandı.
Soya Fasulyesi: Yüzde 3,8 artışla 12,5650 dolar seviyesine kadar çıktı.
Elde edilen bu rakamlar, hem buğday hem de soya fasulyesi tarafında Mayıs 2024’ten bu yana kaydedilen en yüksek seviyeler olarak kayıtlara geçti.
| Ürün | Fiyat Değişimi (%) | Öne Çıkan Seviye (Kile / $)* |
|---|---|---|
| Buğday | +% 8,5 | 7,1125 $ (Mayıs 2024'ten beri en yüksek) |
| Mısır | +% 6,4 | — |
| Pirinç | +% 5,0 | — |
| Soya Fasulyesi | +% 3,8 | 12,5650 $ (Mayıs 2024'ten beri en yüksek) |
Kahveden Kakaoya Sıcak Hava Dalgası: Rekolte Kaygısı Yükseliyor
Intercontinental Exchange (ICE) kanadında da benzer bir tablo hakim. Kahve fiyatları libre bazında yüzde 6,2 artarken, pamuk yüzde 5 değer kazandı. Batı Afrika’da baş gösteren bitki hastalıkları ve aşırı yağışlar sebebiyle kakao ton fiyatı yüzde 6,3 tırmandı. Tarım grubunda genel trendin aksine hareket eden tek ürün ise bol arz beklentileriyle yüzde 2,6 gerileyen şeker oldu.
Küresel kahve arzının belkemiğini oluşturan Brezilya (Arabica) ve Vietnam (Robusta), kuraklık ve yükselen sıcaklıklarla mücadele ediyor. Ağaçların çiçeklenme döneminde yaşanan bu iklimsel olumsuzluklar, doğrudan rekolte kaybı anlamına geliyor. Bu durumu öngören fonlar ve yatırımcılar, ETF’ler üzerinden kahve pozisyonlarını belirgin şekilde artırdı.
Benzer şekilde Hindistan ve Çin’in Sincan bölgesindeki kavurucu sıcaklar pamuk rekoltesini baskılarken; Fildişi Sahili ve Gana'daki aşırı yağışların yol açtığı "siyah kabuk hastalığı" kakao üretimini tehdit etmeye devam ediyor.
Uzmanlar Ne Diyor? El Nino Etkisi ve Yatırımcı Stratejileri
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, El Nino riskinin buğday başta olmak üzere hemen her tarım ürünü üzerinde hissedildiğini vurguladı. Sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkmasının rekolte beklentilerini aşağı yönlü revize ettirdiğine dikkat çeken Ergezen; ABD, Avustralya, Almanya ve Fransa gibi dev üreticilerdeki iklim koşullarının fiyatları doğrudan tetiklediğini belirtti. Ergezen ayrıca, El Nino'nun yarattığı bu baskının Şubat 2027 dönemine kadar sürebileceğinin altını çizdi.
Round Lakes Commodities Kurucu Ortağı Tore Alden ise meselenin finansal ve lojistik boyutuna işaret etti. Güçlü talebin yanı sıra artan petrol fiyatlarının enerji ve taşıma maliyetlerini yükselttiğini ifade eden Alden, kurumsal yatırımcıların enflasyondan ve maliyet artışlarından korunmak amacıyla emtia piyasalarına sığındığını, bunun da fiyat yükselişlerini hızlandırdığını dile getirdi.
