Dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı olan Çin'de, uzun süredir devam eden büyüme trendi yerini sert bir düşüşe bıraktı. Londra merkezli veri analiz şirketi Benchmark Mineral Intelligence'ın haziran ayı verilerine göre, küresel elektrikli araç satışları yıllık bazda yüzde 7 artarak 2 milyon seviyesine ulaşsa da Çin pazarındaki daralma dikkat çekti. Çin'de elektrikli otomobil satışları haziranda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11 düşerek 1 milyona geriledi. Yılın ilk yarısındaki toplam satışlar ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14 azalarak 4,9 milyon seviyesinde kaldı.
Vergi muafiyetlerinin azalması tüketimi geçmişe çekti
Sektör analizlerine göre düşüşün arkasındaki en büyük etkenlerden biri devlet desteklerinin zayıflaması oldu. Çin hükümetinin 2024 ve 2025 yılları için planladığı araç alım vergisi muafiyetlerini bu yıl itibarıyla yarı yarıya düşürmesi, pazar üzerinde soğuk duş etkisi yarattı.
Benzer şekilde, eski araçları yenisiyle değiştirme (takas) teşviklerinin de azaltılması talebi doğrudan etkiledi. Analistler, bu vergi değişikliklerinin önceden öngörülmesi nedeniyle tüketicilerin alımlarını geçen yılın ikinci yarısında gerçekleştirdiğini, bu durumun da cari yılda güçlü bir baz etkisi yaratarak rakamsal düşüşü daha da derinleştirdiğini belirtiyor.
"Daha ucuz olmalı" beklentisi alımları erteliyor
Çin ekonomisindeki süregelen deflasyonist baskılar, tüketici davranışlarında da ilginç bir kırılmaya yol açtı. Teknolojinin hızla gelişmesi ve otomotiv devleri arasındaki acımasız fiyat savaşları nedeniyle tüketiciler "bugün almak yerine yarın daha gelişmiş ve daha ucuz bir model bulabilirim" düşüncesiyle hareket etmeye başladı.
Sürekli indirim beklentisi, talebi öne çekmek yerine ileri tarihlere erteliyor. Bu durum, genel tüketici güvenindeki zayıflık, emlak sektöründeki daralmanın yarattığı negatif servet etkisi ve yapay zeka dalgasıyla tetiklenen iş güvencesi kaygılarıyla birleştiğinde, büyük bütçeli harcamaların neredeyse durma noktasına gelmesine neden oluyor.
Hibrit segmentindeki sert düşüş toplam rakamı aşağı çekti
Pazardaki gerilemenin teknik detayları incelendiğinde, tamamen elektrikli (saf bataryalı) araç satışlarının belirli bir seviyede büyümeye devam ettiği görülüyor. Ancak asıl darbe, şarj edilebilir hibrit ve menzil uzatıcılı modellerden geldi.
Şarj edilebilir hibrit satışlarında yaşanan yüzde 27,3'lük, menzil uzatıcılı modellerde ise yüzde 31,9'luk sert düşüşler genel satış performansını aşağıya çekti. İç pazardaki bu daralma, üreticileri ciddi bir stok ve kârlılık baskısı altında bırakırken, Çinli markaların küresel pazarlara yönelik ihracat hamlelerini daha da agresifleştirmesine yol açıyor.
Pazar doygunluğu ve şarj altyapısı engeli
Uzmanlar, satışlardaki düşüşün sadece ekonomik nedenlerden değil, aynı zamanda pazarın doğal bir doygunluk noktasına ulaşmasından da kaynaklandığını vurguluyor. Çin'de elektrikli ve hibrit araçların pazar payının toplam pazarın yaklaşık üçte ikisine ulaştığı belirtiliyor.
Teknolojiyi ve yenilikleri ilk benimseyen tüketici kitlesi geçişini çoktan tamamladı. Şimdi ise apartmanlarda yaşayan ve kolay erişilebilir şarj imkanı bulunmayan daha muhafazakar bir tüketici kitlesine ulaşılması gerekiyor. Bu altyapı eksiklikleri aşılmadığı sürece pazar payının daha da büyümesinin zaman alacağı öngörülüyor. Sektör temsilcileri, büyüme hızının kritik seviyelerin altına inmesi durumunda Pekin yönetiminin sübvansiyonları ve destek paketlerini yeniden masaya yatırabileceğine işaret ediyor.
