Küresel emtia piyasalarında son günlerde dikkat çeken gelişmelerden biri demir cevheri fiyatlarındaki hızlı yükseliş oldu. Arz tarafında ortaya çıkan yeni riskler ve Çin’de çelik üretiminin yeniden hız kazanacağına yönelik beklentiler, fiyatların yukarı yönlü hareketini güçlendirdi. Vadeli işlemlerde üç gün üst üste görülen artış, piyasayı son iki ayın en yüksek seviyelerine taşıdı. Peki demir cevheri fiyatları neden yükseliyor, Çin’de çelik üretimi beklentisi ve arz endişeleri demir cevheri piyasasını nasıl etkiliyor?
Demir cevheri fiyatları neden yükseliyor? Küresel piyasada demir cevheri fiyatlarındaki artışın nedeni
Küresel demir cevheri piyasasında fiyatların yükselmesinin arkasında iki temel unsur bulunuyor: arz tarafındaki belirsizlikler ve talep beklentisindeki artış.
Özellikle Çin’de çelik üretiminin yeniden hız kazanacağına yönelik beklentiler, demir cevherine olan talebin artabileceği öngörüsünü güçlendirdi. Bu durum yatırımcıların ve sanayi şirketlerinin piyasada daha agresif alım yapmasına neden oldu.
Buna ek olarak madencilik sektöründe yaşanan bazı gelişmeler de arz tarafında sıkışma ihtimalini gündeme getirdi. Bu iki faktör birleşince demir cevheri fiyatları kısa sürede yukarı yönlü güçlü bir ivme kazandı.
Vadeli işlemlerde görülen yükseliş, küresel çelik üretim zincirinin en önemli hammaddelerinden biri olan demir cevherinin yeniden yatırımcıların odağına girdiğini gösteriyor.
Çin’de demir cevheri fiyatları nasıl yükseldi? Dalian ve Singapur borsalarındaki son durum
Demir cevheri fiyatlarındaki yükseliş özellikle Çin piyasasında belirgin şekilde hissedildi.
Çin’de Dalian Commodity Exchange’te işlem gören en aktif Mayıs vadeli demir cevheri kontratı yüzde 3,22 artarak ton başına 818,5 yuan seviyesine yükseldi. Gün içinde görülen 827 yuan seviyesi, son iki ayın en yüksek noktası olarak kaydedildi.
Aynı dönemde Singapur Borsası’nda (Singapore Exchange) işlem gören Nisan vadeli demir cevheri kontratı da yükselişe katıldı. Bu kontrat yüzde 0,7 artışla ton başına 108,6 dolara ulaştı.
Haftalık bazda değerlendirildiğinde ise her iki kontratta yaklaşık yüzde 6,5 oranında artış yaşandı.
Bu tablo, demir cevheri piyasasında kısa sürede güçlü bir alım dalgasının oluştuğunu ve yatırımcıların emtia piyasasına yeniden yöneldiğini gösteriyor.
BHP’ye yönelik kısıtlamalar demir cevheri piyasasını nasıl etkiledi?
Demir cevheri fiyatlarındaki yükselişin arkasındaki önemli faktörlerden biri de Çin ile madencilik devi BHP arasındaki ticari anlaşmazlık oldu.
Dünyanın en büyük demir cevheri üreticilerinden biri olan BHP’ye yönelik alım kısıtlamalarının genişletilmesi piyasada ciddi tedirginlik yarattı.
Çin yönetimi, devlet destekli alıcı China Mineral Resources Group aracılığıyla yerli çelik üreticilerine ve tüccarlara yeni bir bildirim gönderdi. Bildirimde BHP’nin popüler ürünü olan Newman fines teslimatlarının limanlardan alınamayacağı ifade edildi.
Bu karar, küresel arz dengesine ilişkin endişeleri artırdı.
Arz tarafında yaşanan her yeni belirsizlik, emtia piyasalarında fiyatların hızla yükselmesine yol açabiliyor. Demir cevheri piyasasında da benzer bir durum yaşandı.
Çin’in demir cevheri alım kısıtlamaları neden sıkılaştırıldı?
Pekin yönetimi son aylarda BHP’den yapılan demir cevheri alımlarını kademeli olarak sınırlandırıyor.
Özellikle son altı ay içinde uygulanan politikalar, piyasadaki tedarik dengesini doğrudan etkiledi.
Geçtiğimiz hafta tüccarlardan Newman fines, Newman lumps ve Mac fines kargolarını daha sınırlı satın almaları istenmişti. O dönemde liman stoklarından alım yapılmasına izin veriliyordu.
Ancak son alınan kararla birlikte bu politika daha da sıkılaştırıldı.
Yeni düzenlemeye göre piyasadaki alımlar yalnızca liman stoklarında bulunan Newman lumps ve Mac fines ürünleriyle sınırlı tutuldu.
Bu durum küresel piyasada arz daralabileceği endişesini daha görünür hale getirdi.
Çin’de çelik üretimi beklentisi demir cevheri talebini nasıl etkiliyor?
Demir cevheri fiyatlarındaki yükselişi destekleyen bir diğer önemli unsur da Çin’de çelik üretiminin yeniden hız kazanacağı beklentisi oldu.
Çin dünyanın en büyük çelik üreticisi olduğu için ülkedeki üretim politikaları demir cevheri piyasasını doğrudan etkiliyor.
Son dönemde üretim kısıtlamalarının kaldırılması ve bazı büyük üretim merkezlerinde bakım çalışmalarının tamamlanması, üretim faaliyetlerinin yeniden artabileceği beklentisini güçlendirdi.
Özellikle Hebei eyaletindeki büyük çelik üretim merkezlerinde yapılan bakım ve denetim süreçlerinin sona ermesi, üretim kapasitesinin yeniden devreye girebileceği anlamına geliyor.
Buna ek olarak havaların ısınmasıyla birlikte inşaat faaliyetlerinin hızlanması, çelik talebinin artabileceği beklentisini doğurdu.
Çelik üretimi arttığında demir cevheri talebi de doğrudan yükseliyor.
Demir cevheri fiyatlarındaki yükseliş diğer emtia piyasalarını nasıl etkiledi?
Demir cevheri fiyatlarındaki ralli yalnızca tek bir emtia ile sınırlı kalmadı.
Çelik üretim zincirinde yer alan diğer hammaddeler de yükselişten pay aldı.
Çin’de Dalian Borsası’nda koklaşabilir kömür fiyatı yüzde 2,84, kok kömürü ise yüzde 1,65 oranında yükseldi.
Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda ise çelik ürünlerinde artış görüldü:
İnşaat demiri %0,7 yükseldi
Sıcak haddelenmiş rulo %0,85 arttı
Filmaşin %0,18 değer kazandı
Paslanmaz çelik %0,42 yükseldi
Bu tablo, demir cevheri piyasasındaki yükselişin tüm çelik üretim zincirine yayılan bir etki yarattığını gösteriyor.
Uzmanlara göre arz tarafındaki belirsizliklerin sürmesi ve Çin’de üretim beklentilerinin güçlenmesi halinde demir cevheri fiyatlarının kısa vadede dalgalı ancak yukarı yönlü bir seyir izleyebileceği değerlendiriliyor.
