Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) son raporu, küresel enerji piyasalarında yaşanan depremi tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Enerji altyapılarına düzenlenen saldırılar ve Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş kısıtlamaları, petrol dünyasını daha önce hiç görülmemiş bir darboğaza sürükledi.
OPEC+ Cephesinde Üretim Çakıldı
Savaşın merkezinde kalan dev üreticiler, muslukları kısmak zorunda kaldı. OPEC+ grubunun üretimi mart ayında günlük 9 milyon 360 bin varil birden azaldı. Suudi Arabistan tek başına 3 milyon varilden fazla kayıp yaşarken, Irak ve Kuveyt gibi devlerde de benzer sert düşüşler kaydedildi. Bölgedeki barut kokusu, petrol boru hatlarındaki akışı adeta durma noktasına getirdi.
Hürmüz Boğazı'nda "Kilit" Sessizliği
Katar cephesinde de durum farksız değil! OPEC dışı üretimdeki devasa kaybın başrolünde, günlük üretimi yaklaşık 1,5 milyon varil eriyen Katar yer aldı. Hürmüz Boğazı’ndaki tanker geçişlerine getirilen kısıtlamalar, petrol sevkiyatını imkansız hale getirirken; küresel arz, günlük 97 milyon 50 bin varile kadar gerileyerek tarihin en büyük "arz şokunu" yaşattı.
Tahminler Altüst: Artış Beklentisi Yerini Çöküşe Bıraktı
IEA, daha önceki raporlarında sunduğu iyimser tabloları çöpe attı. Savaşın küresel ekonomide yarattığı zayıf görünüm nedeniyle, daha önce artması beklenen petrol talebinin bu yıl günlük 80 bin varil azalacağı öngörüldü. Özellikle yılın ikinci çeyreğinde beklenen 1,5 milyon varillik gerileme, Kovid-19 pandemisinden bu yana görülen en keskin düşüş olarak kayıtlara geçecek.
Tek Umut Brezilya ve ABD'nin Toparlanması
Orta Doğu yanarken, küresel piyasayı tamamen nakavt olmaktan kurtaran hamleler uzak kıtalardan geldi. Brezilya’daki rekor üretim seviyeleri ve ABD’deki arzın toparlanma çabası, Orta Doğu kaynaklı tarihi kaybı kısmen de olsa dengelemeye çalıştı. Ancak uzmanlar uyarıyor: Savaşın süresi ve şiddeti, petrol piyasasının geleceğini belirleyen tek faktör olmaya devam edecek.