Küresel finans devi Goldman Sachs, Orta Doğu coğrafyasında her geçen gün derinleşen askeri gerilimin ve kritik deniz ticaret yollarındaki tıkanıklıkların dünya ekonomisini yeni bir enerji şokuyla yüz yüze bırakabileceğini bildirdi. Kurumun yayımladığı son analiz raporunda, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen lojistik akışın uzun süreli bir kesintiye uğraması durumunda, Brent petrolün varil fiyatının yılın son çeyreğinde 120 dolar eşiğini aşabileceğine işaret edildi.
Goldman Sachs analistleri, bu karamsar tablonun kurumun temel beklentisi olmadığını, ancak bölgedeki sıcak temasların yayılması ve lojistik hatların tamamen kapanması halinde bu fırlayışın kaçınılmaz hale gelebileceğini belirtti.
Basra Körfezi'nde Sevkiyat Düzeyi Dibe Vurdu
Daan Struyven liderliğindeki Goldman Sachs analitik ekibi, bölgeden gerçekleşen ham petrol sevkiyatının çatışma öncesi dönemle kıyaslandığında yüzde 45 seviyesinin altına gerilediğini ortaya koydu. Deniz yolu taşımacılığındaki bu ciddi kan kaybı, küresel pazarlarda tedarik krizini tetiklerken Brent petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı da artırıyor.
Dünyanın en kritik deniz geçiş noktalarından biri konumundaki Hürmüz Boğazı'nda yaşanacak kalıcı bir aksama, sadece ham petrol üretimini değil, enerjinin nihai pazarlara ulaşım zincirini de tamamen kırma riski taşıyor.
En Kötü Senaryoda 120 Dolar Senaryosu Masada
Sevkiyat koridorlarının kapanması durumunda piyasada devasa bir arz açığının doğacağını öngören banka, krizin uzaması halinde dördüncü çeyrekte 120 dolar üzerindeki fiyatlamaların kaçınılmaz olacağını ifade ediyor. Maliyetlerdeki bu denli sert bir tırmanışın yalnızca enerji sektörünü değil; lojistik, imalat, gıda ve ulaşım gibi temel kolları doğrudan etkileyerek küresel enflasyonist baskıyı yeniden hortlatmasından endişe duyuluyor.
Öte yandan kurum, temel senaryosunda diplomatik kanalların işlemesi ve sevkiyatın normale dönmesi durumunda Brent petrolün yılın son çeyreğinde ortalama 80 dolar, önümüzdeki yıl ise 75 dolar bandına çekilmesini bekliyor. Ancak mevcut koşullarda tüm risk okları yukarı yönü gösteriyor.
Kızıldeniz Alternatifi ve ABD-İran Hattındaki Sıcak Gelişmeler
Hürmüz Boğazı’ndaki riskler nedeniyle alternatif rotalara yönelen tankerler için Kızıldeniz kritik bir bypass hattı haline geldi. Ne var ki, bu bölgede de tırmanan güvenlik tehditleri ve olası saldırı riskleri, gemilerin rotalarını Afrika'yı dolaşacak şekilde uzatmasına neden oluyor. Bu durum ise navlun ve sigorta maliyetlerini katlayarak nihai ürün fiyatlarına ek yük getiriyor.
ABD ile İran arasındaki askeri restleşmeler ve Yemen'deki Husi unsurlarının enerji hatlarına yönelik tehditleri, Brent petrolün yeniden 91 dolar sınırını geçmesine yol açtı. Piyasa aktörleri, çatışmaların doğrudan üretim tesislerini hedef alıp almayacağını endişeyle takip ediyor.
Düşen Stoklar ve Çin Faktörünün Dengeleyici Etkisi
Dünya genelindeki ham petrol stoklarının ikinci çeyrekte belirgin bir şekilde gerilemiş olması, piyasayı şoklara karşı oldukça kırılgan bir hale getiriyor. Tam da bu süreçte, dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olan Çin’deki ekonomik yavaşlama ve zayıf talep, fiyatlarddaki kontrolsüz yükselişi bir miktar frenleyen yegane unsur olarak öne çıkıyor.
Küresel Riskler Dizel Piyasasını da Vurabilir
Goldman Sachs, jeopolitik fırtınadan korunmak isteyen yatırımcılara Avrupa dizel vadeli işlemlerinde uzun pozisyon almalarını tavsiye etti. Zira Orta Doğu'daki krizin yanı sıra Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik hamleleri ve yaklaşan kasırga sezonu, işlenmiş akaryakıt ürünlerinde -özellikle dizelde- ham petrolden çok daha sert fiyat artışlarını beraberinde getirebilir.
