Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), merakla beklenen Temmuz 2026 dış ticaret endekslerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre ihracat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 8,2 oranında artış gösterdi. Aynı zaman diliminde ithalat birim değer endeksi ise ihracatı geride bırakarak yıllık bazda yüzde 12,8 yükseldi.
Sektörel detaylar incelendiğinde, ihracattaki fiyat artışının lokomotifi yakıt grubu oldu. Yakıtlarda birim değer endeksi yüzde 39,4 gibi yüksek bir oranda artarken; ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 10, gıda, içecek ve tütünde yüzde 6,5, imalat sanayisinde (gıda, içecek ve tütün hariç) ise yüzde 6,1’lik yükseliş kaydedildi.
İthalat tarafında ise gıda, içecek ve tütün grubu birim değer endeksi yüzde 3,3 gerileyerek olumlu bir seyir izledi. Buna karşın yakıt kalemindeki yüzde 23,7, ham maddelerdeki yüzde 11,6 ve imalat sanayisindeki yüzde 9,1’lik artışlar, toplam ithalat maliyetlerini yukarı taşıdı.
Miktar Endekslerinde Gerileme: Ticaret Hacmi Daraldı
Fiyatların ve birim değerlerin yükseldiği temmuz ayında, işlem gören mal miktarında ise gerileme yaşandı. İhracat miktar endeksi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,9 oranında düşüş kaydetti. Bu dönemde gıda, içecek ve tütünde yüzde 2,9, ham maddelerde yüzde 6,4 miktar artışı sağlansa da; yakıt ihracat miktarındaki yüzde 30,2 ve imalat sanayisindeki yüzde 4,2’lik azalış genel endeksi aşağı çekti.
İthalat miktar endeksi de benzer şekilde yıllık bazda yüzde 6,9 daraldı. Gıda grubunda yüzde 24,4 ve ham maddelerde yüzde 11,3 miktar artışı gerçekleşmesine rağmen, yakıt ithalatındaki yüzde 8,6 ve imalat sanayisindeki yüzde 7,7’lik düşüş toplam ithalat hacmini sınırladı.
Arındırılmış Veriler ve Dış Ticaret Haddindeki Son Durum
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, ihracat miktar endeksi haziran ayındaki 139,6 seviyesinden temmuzda yüzde 2,7 artarak 143,3’e tırmandı. Buna karşın takvim etkisinden arındırılmış ihracat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 4,9 azalarak 142,1 seviyesine indi.
İthalat tarafında ise mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış miktar endeksi bir önceki aya göre yüzde 8,7 düşerek 114,7 oldu. Takvim etkisinden arındırılmış ithalat miktar endeksi ise yıllık yüzde 6,9 azalışla 120,3 seviyesinde gerçekleşti.
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine oranlanmasıyla hesaplanan dış ticaret haddi, ithalat fiyatlarındaki daha hızlı yükselişin etkisiyle geriledi. Temmuz 2025'te 95,3 olarak ölçülen dış ticaret haddi, 4 puanlık düşüşle Temmuz 2026'da 91,3 seviyesine geriledi.
