Türkiye'nin enerji ajandasında uzun süredir yer alan "doğalgazda kademeli fiyatlandırma" sistemi, stratejik bir adımlarla yürürlüğe girdi. Elektrikteki kademeli modele benzer bir mantıkla kurgulanan düzenleme, Hazine üzerindeki yükü hafifletmeyi ve enerjiyi tasarruflu kullanmayı teşvik etmeyi amaçlıyor. Yeni modelde, dar ve orta gelirli vatandaşların kullandığı doğalgazın yaklaşık yüzde 45’ini kapsayan devlet desteği tam gaz devam ederken, lüks tüketim sınıfına giren yüksek hacimli aboneler destek şemsiyesinin dışına çıkarılıyor.
İl ve Ay Bazlı "Yüzde 75" Kriteri Geldi
Yeni sistemde tek bir Türkiye limiti yerine, illerin iklim şartlarına göre esnek bir barem belirlendi. Her ilin son 5 yıllık tüketim ortalaması baz alınarak aylık limitler oluşturuldu. Eğer bir hane, bulunduğu ilin o aya ait tüketim ortalamasının yüzde 75 üzerinde gaz kullanırsa, "yüksek tüketimli" sayılacak. Bu sınırı aşan abonelere devlet desteğinin daha az olduğu bir birim fiyat uygulanacak. Ancak tüketimin limit altında kaldığı sonraki aylarda, abone otomatik olarak yeniden tam destekli tarifeye dönebilecek.
Merkezi Sistemli Sitelerde "Bölme" Formülü
Özellikle büyükşehirlerdeki merkezi sistemli binalarda yaşayan vatandaşların merak ettiği soru da yanıt buldu. Merkezi sistemle ısınan sitelerde toplam tüketim miktarı, o sitedeki hane sayısına bölünecek. Ortaya çıkan kişi başı tüketim rakamı, il bazlı limitin yüzde 75 üzerindeyse, o site sakinleri için indirimli devlet desteği oranı düşürülecek. Sanayi kuruluşları ve ticarethaneler ise bu kademeli sistemden muaf tutularak mevcut tarifeleriyle devam edecek.
Şehit Yakınları ve Gazilere "Sınırsız Destek" İstisnası
Sosyal devlet ilkesi gereği düzenlemede kritik muafiyetler de yer aldı. Şehit yakınları, muharip ve malul gaziler bu kademeli sistemden etkilenmeyecek. Ayrıca ibadethaneler, cemevleri ve Kur’an kursları da limitlere takılmadan devlet desteğinden en üst seviyede yararlanmaya devam edecek. Ödeme güçlüğü çeken vatandaşlar için ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı üzerinden sağlanan doğalgaz yardım kapısı açık tutulacak.
Abonelerin Yüzde 88'i Mevcut Fiyattan Devam Edecek
Bakanlık verilerine göre, yeni düzenlemeden hanelerin sadece yüzde 12'lik bir kesimi etkilenecek. Ancak bu azınlıktaki kesimin, konutlarda tüketilen toplam doğalgazın yaklaşık yüzde 36'sını kullandığı gerçeği, sistemin ne kadar hedef odaklı olduğunu kanıtlıyor. Nisan ayı itibarıyla kesilen faturalarda görülmeye başlanacak bu yeni modelle, enerji kaynaklarının daha etkin ve adil bir şekilde yönetilmesi hedefleniyor.
