Emeklilik hayali kuran ya da maaşını düzenli alan milyonlarca vatandaş için kritik bir süreç başladı. SGK yapay zekâ destekli denetimlerini genişletti ve özellikle sahte sigorta ile hatır sigortası üzerinden elde edilen emeklilikleri mercek altına aldı. E-Devlet hizmet dökümünde görülen K, Ş ve S kodları ise birçok kişi için alarm zili anlamına geliyor.
Uzmanlara göre bu harfler, yalnızca teknik bir işaret değil; maaş iptalinden faiziyle geri ödemeye, hatta ceza yargılamasına uzanan ciddi sonuçların habercisi olabilir.
SGK yapay zekâ denetimi nedir?
SGK, klasik denetim yöntemlerinin ötesine geçerek artık yapay zekâ algoritmalarıyla analiz yapıyor. Sistem; fiili çalışmayla uyumsuz sigorta bildirimlerini, tabela şirketleri üzerinden yapılan girişleri ve gerçeğe aykırı prim kayıtlarını kısa sürede tespit edebiliyor.
Özellikle aynı adreste kısa süreli açılıp kapanan iş yerleri, birbirine benzer prim kalıpları ve çalışılmadan bildirilen gün sayıları otomatik olarak riskli kategoride değerlendiriliyor. Üstelik denetimler yalnızca bugünü değil, geçmiş yılları da kapsıyor.
Bu durum, “Aradan yıllar geçti, sorun çıkmaz” düşüncesini tamamen geçersiz kılıyor.
5 yılda 650 bin emeklilik iptali
SGK verilerine göre son beş yılda yaklaşık 650 bin kişinin emekliliği iptal edildi. Fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterildiği tespit edilen kişilerin prim günleri silindi, bağlanan emekli maaşları kesildi ve kazanılan haklar geri alındı.
Yapay zekâ destekli taramalar sayesinde sahte bildirimlerin çok daha hızlı tespit edildiği belirtiliyor. Kurum, hileli yöntemlere karşı sıfır tolerans politikasını sürdürüyor.
E-Devlet’te K, Ş, S kodu ne anlama geliyor?
E-Devlet hizmet dökümünde görülen harf kodları, denetimin hangi aşamada olduğunu gösteriyor.
K (Kontrollü): İş yerinin inceleme altında olduğunu ifade eder. Süreç devam ederken kesinleşmiş bir hak kaybı bulunmaz, ancak dosya riskli kategoridedir.
Ş (Şüpheli): Sigorta bildiriminde ciddi uyumsuzluk tespit edilmiştir. Detaylı araştırma ve belge incelemesi yapılır.
S (Sahte): Bildirimin sahte olduğu kesinleşmiştir. Primler silinir, emeklilik iptal edilir ve geri ödeme süreci başlatılır.
Uzmanlara göre özellikle S kodu, en ağır sonuçların habercisi olarak değerlendiriliyor.
Emekli maaşı iptal edilirse ne olur?
Hileli sigorta yoluyla emekli olduğu belirlenen kişileri yalnızca maaş kesintisi beklemiyor. SGK;
Bugüne kadar ödenen emekli maaşlarını,
Yararlanılan sağlık hizmetlerinin bedellerini,
Tüm ödemeleri yasal faiziyle birlikte
geri talep edebiliyor.
Uzun yıllar maaş almış kişiler için bu tutar milyonlarca liraya ulaşabiliyor. Ödeme yapılmaması durumunda haciz süreci başlatılabiliyor.
Hapis cezası riski var mı?
Dosyanın niteliğine göre süreç yalnızca idari yaptırımla sınırlı kalmayabiliyor. Savcılığa intikal eden vakalarda “resmi belgede sahtecilik” suçlamasıyla ceza yargılaması gündeme gelebiliyor.
Hem sigortalı gösterilen kişi hem de işveren birlikte sorumlu tutulabiliyor. Ağır ceza mahkemelerinde görülebilecek davalarda hapis cezası ihtimali bulunuyor.
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Faruk Erdem, denetimlerin ulaştığı noktaya dikkat çekerek, E-Devlet dökümünde bu harfleri görenlerin süreci ciddiye alması gerektiğini ifade etti.
Hatır sigortası nedir, neden riskli?
“Hatır sigortası”, bir kişinin fiilen çalışmadığı halde eş, dost ya da akraba iş yerinde sigortalı gösterilmesi anlamına geliyor. Kısa vadede çözüm gibi görülen bu yöntem, denetimlerde tespit edildiğinde ağır sonuçlar doğurabiliyor.
Uzmanlar, fiili çalışma yoksa isteğe bağlı sigorta gibi tamamen yasal alternatiflerin değerlendirilmesini öneriyor.
E-Devlet’te S kodu çıkan emekli ne yapmalı?
Uzmanların önerileri net:
E-Devlet hizmet dökümünüzü düzenli kontrol edin.
K, Ş veya S kodu görürseniz gecikmeden SGK’ya başvurun.
Şüpheli kayıtlar için yazılı itiraz hakkınızı kullanın ve belge sunun.
“Nasıl olsa yıllar geçti” düşüncesiyle hareket etmeyin.
SGK’nın yapay zekâ destekli denetim süreci, emeklilik sisteminde yeni bir dönemi işaret ediyor. Kayıtların geriye dönük incelenmesi, milyonlarca kişiyi doğrudan ilgilendiriyor. Özellikle K, Ş ve S kodları, sıradan bir harf değil; ciddi bir uyarı niteliği taşıyor.
