Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın himayelerinde 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi, küresel ölçekte çevre politikalarına yön vermeyi sürdürüyor.
Doğal kaynakların korunması ve israfın önlenmesi hedefiyle büyüyen hareket kapsamında Sıfır Atık Vakfı, enerji kaynaklarının verimli kullanılması amacıyla önemli bir kampanya başlattı. "Yarın için beklemede bırakma, tamamen kapat" sloganıyla yapılan çağrıda; evlerde, ofislerde ve iş yerlerinde kapatılmış gibi görünen ancak "stand-by" (bekleme) modunda bırakılan elektronik cihazların hem ekonomik hem de çevresel açıdan milyarlarca liralık gizli kayıplara yol açtığı vurgulandı.
Uluslararası enerji ve çevre araştırmaları, dünya genelindeki toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 5 ila 10’unun yalnızca bekleme modunda unutulan cihazlardan kaynaklandığını gösteriyor. Televizyonlar, bilgisayarlar, uydu alıcıları, ses sistemleri, oyun konsolları, yazıcılar ve kahve makineleri, uzaktan kumanda sinyalini algılayabilmek veya hızlı açılabilmek adına arka planda kesintisiz olarak enerji çekmeye devam ediyor.
Gelişmiş ülkelerde bir hanenin yıllık elektrik tüketiminin ortalama yüzde 5 ila 12’sini oluşturan bu görünmeyen tüketim, milyonlarca ev ve iş yerinde bir araya geldiğinde devasa bir enerji yüküne ve her yıl milyonlarca ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salınımına neden oluyor.
Gece saatlerinde modemler ve şarj cihazları başı çekiyor
Evlerde günün 24 saati kesintisiz olarak çalışır durumda bırakılan modemler, internet yönlendiricileri ve dijital TV kutuları, özellikle kimsenin internet kullanmadığı gece saatlerinde gereksiz enerji tüketimini zirveye çıkarıyor. Bununla birlikte, cihaz bağlı olmasa bile prizde unutulan telefon, tablet ve dizüstü bilgisayar şarj adaptörleri de elektrik akımı çekmeyi sürdürüyor. Enerji verimliliği uzmanları, tek başına düşük görünen bu tüketimlerin kitlesel boyutta küresel ölçekte yüz milyarlarca kilovatsaatlik bir kayba dönüştüğünü belirterek, bu israfı önlemek adına kullanılmayan cihazların fişten çekilmesi veya tek bir hareketle akımı kesen anahtarlı çoklu prizlerin tercih edilmesi gerektiği önerisinde bulunuyor.
Dünya Enerji Ajansı verilerine göre küresel enerji talebi her yıl ortalama %2,5 oranında büyürken, enerji verimliliği yatırımları karbon nötr hedeflerine ulaşmada en düşük maliyetli yöntem olarak öne çıkıyor. Sıfır Atık Vakfı da bireysel davranış değişikliklerinin iklim değişikliğiyle mücadeledeki kritik rolüne dikkat çekiyor. Akıllı priz sistemlerinin kullanımı ve enerji dostu tescilli ürünlerin seçilmesi gibi basit görünen alışkanlıkların, hane halkı bütçesindeki elektrik faturalarını hissedilir derecede düşürürken, enerji üretimi esnasında atmosfere salınan karbon ayak izini de doğrudan aşağı çektiği ifade ediliyor.
"Tasarruf sıfır atık kültürünün en güçlü davranışıdır"
Enerji tasarrufunun sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal refah için stratejik bir unsur olduğunu belirten Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, sıfır atık kültürünün sadece çöp yönetimiyle sınırlı olmadığını vurguladı. Ağırbaş, "Sıfır Atık kültürü; tüketirken düşünmeyi, ihtiyaç kadar kullanmayı ve sahip olduğumuz her kaynağı gelecek nesillerin emaneti olarak görmeyi gerektiriyor. İsrafın olmadığı yerde bereket, tasarrufun olduğu yerde sürdürülebilirlik vardır. Enerji verimliliği de bu kültürün en güçlü uygulama alanlarından biridir" açıklamasında bulundu.
Her bireyin evinde göstereceği küçük bir hassasiyetin, Türkiye'nin ulusal enerji verimliliği hedeflerine ve küresel iklim kriziyle müzakerelerine çarpan etkisi yaratacağını ifade eden Samed Ağırbaş, enerjiden suya, gıdadan tüm doğal kaynaklara kadar her alanda tasarruf bilincini güçlendirecek farkındalık projelerine devam edeceklerini sözlerine ekledi. Vakıf, "Kaynaklarımızı koruyarak geleceğimizi birlikte inşa edebiliriz" vizyonuyla, toplumun tüm kesimlerini bu çevre hareketinin bir parçası olmaya davet ediyor.
