Türkiye’de emeklilerin alım gücünü artırmaya yönelik yeni bir düzenleme gündeme geldi. CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan kanun teklifi, özellikle Bağ-Kur kapsamında emekli olan küçük esnaf ve sanatkârlara ÖTV muafiyetiyle araç alma hakkı tanınmasını öngörüyor. Teklif kabul edilirse emekliler belirli şartları sağlamaları halinde binek otomobil alımlarında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ödemeden araç sahibi olabilecek. Peki emekliye ÖTV’siz araç düzenlemesi Meclis’ten geçti mi, kimler yararlanabilecek ve araç alma şartları neler?
Emekliye ÖTV’siz Araç Düzenlemesi Meclis’ten Geçti mi?
Emeklilere yönelik ÖTV muafiyeti ile araç alımı sağlayacak düzenleme şu an için TBMM’ye sunulan bir kanun teklifi niteliğinde bulunuyor.
Yani teklif henüz yasalaşmış değil ve Meclis’te görüşülme süreci devam ediyor. Teklifin kabul edilmesi için ilgili komisyonlarda görüşülmesi ve ardından Genel Kurul’da oylanarak kabul edilmesi gerekiyor.
Meclis gündemine taşınan teklifin amacı, özellikle emeklilik sonrası geliri sınırlı hale gelen küçük esnaf ve sanatkârların ulaşım ihtiyaçlarını daha kolay karşılayabilmesini sağlamak. Düzenleme kabul edilirse emekli esnaflar bir defaya mahsus ÖTV muafiyeti ile otomobil satın alabilecek.
Emekliye ÖTV’siz Araç Alma Şartları Neler?
Kanun teklifinde yer alan düzenlemeye göre emekliye ÖTV’siz araç alımı için bazı temel şartlar bulunuyor. Bu şartlar, destekten yalnızca hedeflenen grubun yararlanabilmesi amacıyla belirlenmiş durumda.
Başlıca şartlar şu şekilde sıralanıyor:
Esnaf ve sanatkâr statüsü: Başvuracak kişinin 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında esnaf veya sanatkâr olması gerekiyor.
Bağ-Kur emekliliği: ÖTV muafiyeti yalnızca 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi kapsamında (Bağ-Kur) yaşlılık aylığı alan emeklileri kapsıyor.
Zaman sınırı: Emeklilik tarihinden itibaren 5 yıl içinde araç alımı yapılması gerekiyor.
Bir defaya mahsus kullanım: ÖTV muafiyeti hakkı sadece bir kez kullanılabilecek.
Bu şartlar doğrultusunda düzenlemenin hedef kitlesi net şekilde belirlenmiş durumda.
ÖTV Muafiyeti ile Alınan Araç Satılabilecek mi?
Teklifte yer alan önemli maddelerden biri de satış ve devir kısıtlaması.
ÖTV muafiyeti kullanılarak satın alınan araç, iktisap tarihinden itibaren 5 yıl boyunca satılamayacak veya devredilemeyecek. Bu kuralın amacı, düzenlemenin ticari kazanç amacıyla kullanılmasının önüne geçmek.
Eğer araç bu süre dolmadan satılır veya devredilirse:
Muaf tutulan ÖTV tutarı geri alınacak
Vergi gecikme faizi ve diğer yasal yükümlülüklerle birlikte tahsil edilecek
Bu uygulama, düzenlemenin yalnızca gerçek ihtiyaç sahipleri tarafından kullanılmasını sağlamayı hedefliyor.
Araç Hurdaya Ayrılırsa ÖTV Muafiyeti Yeniden Kullanılabilecek mi?
Kanun teklifinde istisnai durumlara ilişkin bir düzenleme de yer alıyor.
Deprem, sel, yangın veya trafik kazası gibi beklenmedik olaylar nedeniyle aracın hurdaya ayrılması durumunda emekli vatandaşlara yeniden bir hak tanınması planlanıyor.
Bu kapsamda:
Araç doğal afet veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelirse
Hak sahibi bir defaya mahsus yeniden ÖTV muafiyetinden yararlanabilecek
Bu madde, mağduriyet oluşmasının önüne geçmek amacıyla teklif metnine eklenmiş durumda.
Emekliye ÖTV’siz Araç Düzenlemesinden Kimler Yararlanabilecek?
Teklifin kapsamı oldukça net şekilde belirlenmiş durumda. Buna göre ÖTV muafiyetinden yararlanabilecek kişiler şu gruplardan oluşuyor:
Bağ-Kur kapsamında emekli olan küçük esnaf ve sanatkârlar
5362 sayılı Kanuna göre esnaf statüsünde olanlar
Emeklilikten sonraki 5 yıl içinde araç almak isteyen emekliler
Dolayısıyla düzenleme, tüm emeklileri kapsamıyor. Sadece Bağ-Kur emeklisi esnaf ve sanatkârlar için planlanan hedefli bir sosyal destek niteliği taşıyor.
Emekliye ÖTV Muafiyeti Teklifinin Amacı Ne?
Kanun teklifini hazırlayan CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, düzenlemenin amacının emeklilik döneminde gelirleri sabitlenen küçük esnafların yaşam koşullarını iyileştirmek olduğunu belirtiyor.
Durmaz yaptığı açıklamada, küçük esnafın ekonomik kriz dönemlerinde dahi işlerini sürdürmek için büyük fedakârlıklar yaptığını vurgulayarak, emeklilik sonrası ulaşım ve temel ihtiyaçlara erişimin kolaylaştırılması gerektiğini ifade etti.
Hazırlanan teklif, suistimale açık olmayan ve doğrudan hedef gruba ulaşan bir sosyal destek mekanizması oluşturmayı amaçlıyor.