İstanbul’da semt bazlı rayiç değerlerin yeniden belirlenmesiyle birlikte, bazı bölgelerde emlak vergileri önceki yıla kıyasla üç kata varan oranlarda yükseldi. Bu artışlar, hem konut hem de arsa sahiplerinin bütçelerini zorlayan bir tablo ortaya koydu.
Rayiç Değer Düzenlemesi Vergi Yükünü Hafifletmeye Yetmedi
Yapılan yasal düzenleme ile arsa ve arazilerde rayiç değer artışlarına üst sınır getirilmiş olsa da, özellikle yüksek metrekareli ve merkezi konumdaki taşınmazlarda vergi tutarları dikkat çekici seviyelere ulaştı. Düzenleme kapsamında artış oranı en fazla üç kat ile sınırlandırıldı ancak uygulamadaki rakamlar birçok mülk sahibi için beklenenden çok daha yüksek oldu.
Gayrimenkul uzmanlarının paylaştığı bilgilere göre, 2023 yılında 3.300 TL emlak vergisi ödeyen bir konut sahibi, bu yıl yaklaşık 9.900 TL ödeme yapmak zorunda kaldı. Uzmanlar, artışların özellikle büyükşehirlerde hissedilir boyutta olduğuna dikkat çekiyor.
Arsa Sahipleri İçin Vergi Yükü Daha Ağır
Vergi artışlarının en sert hissedildiği kesim ise arsa sahipleri oldu. İstanbul Küçükçekmece’de imara kapalı iki arsası bulunan bir mülk sahibinin ödediği emlak vergisi, bir yıl içinde 33 bin TL seviyesinden 99 bin TL’nin üzerine çıktı. Benzer artışlar Üsküdar gibi merkezi ilçelerde de gözlemlenirken, daire sahiplerinin ödediği vergiler de neredeyse üç katına yükseldi.
Uzmanlar, arsa vergilerinin konutlara kıyasla çok daha hızlı artmasının, özellikle yatırım amacıyla bekletilen taşınmazlar üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu belirtiyor.
Tapu İşlemleri Yüksek Vergiler Nedeniyle Tıkandı
Emlak vergilerindeki artış, yalnızca mülk sahiplerini değil, gayrimenkul piyasasının genel işleyişini de etkiledi. Belediyelerde belirlenen yüksek rayiç değerler nedeniyle tapu harcı tutarlarının da artması, alım satım işlemlerinin askıya alınmasına yol açtı. Birçok satış, yüksek harç ve değer artış kazancı vergisi nedeniyle gerçekleşemiyor.
Sektör temsilcileri, bu durumun piyasa hareketliliğini ciddi şekilde azalttığını ve çözüm için merkezi bir düzenleme ihtiyacının ortaya çıktığını vurguluyor. Değer barışı ya da sınırlı süreli beyan affı gibi uygulamaların gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
Muafiyetler Devam Ediyor
Öte yandan, emlak vergisinde bazı kesimler için tanınan istisnalar bu yıl da geçerliliğini koruyor. 200 metrekareyi aşmayan tek konutu bulunan emekliler, şehit ve gazi yakınları ile dul ve yetim aylığı alan vatandaşlar emlak vergisinden muaf tutuluyor.
Emlak vergisi ödemeleri, her yıl olduğu gibi mayıs ve kasım aylarında iki taksit halinde yapılacak. Vergi artışlarının etkisi ise özellikle mayıs ayında yapılacak ilk ödemelerle birlikte daha net hissedilecek.
