Güvenli Konutlar İçin Zamanla Yarış: Yarısı Bizden Desteğinde Kritik Dönemeç
Türkiye’nin öncelikli gündem maddelerinden biri olan kentsel dönüşüm atağında önemli bir eşik daha geride kalıyor. 2012 yılında yürürlüğe giren 6306 sayılı kanunla ivme kazanan yapı yenileme hamlesinde, hak sahiplerine sunulan finansal kolaylıklar dönüşümü hızlandırmaya devam ediyor. Megakent İstanbul’da bugüne kadar 1,2 milyonu aşkın bağımsız birim dönüşüm ağına dahil edilirken, tamamlanan ve yapımı devam eden projelerle riskli yapı stoğu hızla eriyor.
Sürecin en güçlü motor güçlerinden biri olan "Yarısı Bizden" hamlesi ise yüz binlerce bağımsız bölümün modern yapılara dönüşmesine imkan tanıyor. Ancak uygulanan teşvik paketinde belirlenen takvim yaklaştıkça, uzman kesimden vatandaşlara yönelik "süreci ertelemeyin" çağrıları yükseliyor.
Yıl Sonu Yoğunluğuna Kalmayın: Hak Kaybı Yaşanabilir
Projeden yararlanarak konut ve iş yerlerini güvenli hale getirmek isteyen mülk sahiplerinin önünde tamamlanması gereken birden fazla aşama bulunuyor. Mülk sahipleri arasındaki uzlaşı süreci, bina tespit raporları, mimari proje çizimleri ve resmi onay mekanizmalarının zaman aldığına dikkat çeken sektör temsilcileri, başvuruların son döneme sıkıştırılmasının ciddi aksamalara yol açabileceğini belirtiyor.
Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) kanadından yapılan değerlendirmelerde, deprem dirençli şehirler oluşturma yolunda sunulan bu imkanın kaçırılmaması gerektiği vurgulanıyor. Kat maliklerinin ortak karar alma süreçlerindeki gecikmelerin başvuru sürelerini riske atabileceği ifade edilirken, erteleme kararlarının hak mağduriyetlerine zemin hazırlayabileceği kaydediliyor.
Sivil Toplum ve Kamu İş Birliği Süreci Hızlandıracak
Şehirleşme ve dönüşüm alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları da konunun toplumsal farkındalık boyutuna dikkat çekiyor. Deprem riskinin zaman tanımadığı gerçeğinden hareketle, sahada yürütülen bilgilendirme çalışmalarının ve kurumlar arası koordinasyonun artırılması gerektiği ifade ediliyor.
Yapılan değerlendirmelerde, yerel yönetimler, mülki idareler ve uzman derneklerin ortak hareket etmesinin dönüşüm hızını katlayacağı belirtilirken, vatandaşların doğru kanallardan yönlendirilmesinin sürecin sıhhati açısından kritik rol oynadığı aktarılıyor.
Hukuki Boyut ve Finansal Detaylar: Sürelere Dikkat
Destek mekanizmasının finansal ve hukuki çerçevesi ise hak sahipleri açısından detaylı inceleme gerektiriyor. Gayrimenkul hukuku uzmanları, sistemin işleyişine dair kritik mevzuat detaylarına dikkat çekiyor:
1 Yıllık Hak Düşürücü Süre: Kat irtifakının kurulmasının ardından başvuru yapmak için belirlenen 1 yıllık zaman diliminin titizlikle takip edilmesi gerekiyor.
Destek Seçenekleri: İkamet eden hak sahiplerinin taşınma yardımı ile kira desteği arasında bir tercihte bulunması gerekiyor; iki imkan aynı anda kullanılamıyor.
Tek Konut Şartı: Birden fazla gayrimenkulü olan malikler için sağlanan hibe desteği yalnızca ilk bağımsız bölüm için tanımlanıyor.
Geri Ödeme Takvimi: Kullanılan uygun koşullu kredilerin geri ödemeleri ruhsat alımını takip eden ikinci yılda başlıyor. 10 yıla yayılan ödeme planında ilk yıl faizsiz, sonraki yıllarda ise TÜFE güncellemesiyle esnek kolaylık sağlanıyor.
Yıkım Sonrası Başvuru: Bina yıkım işlemleri tamamlandıktan sonra kira yardımı müracaatları için yine 1 yıllık yasal süre işliyor.
