Türkiye’de emeklilik sistemi, EYT düzenlemesinin ardından yeni bir tartışmanın merkezine oturdu. 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar yaş şartı olmadan emekli olabilirken, bu tarihten yalnızca bir gün sonra sigorta girişi yapılanlar için tablo tamamen değişiyor.
Bu durum, kamuoyunda “adalet” tartışmalarını beraberinde getirdi.
24 SAATLİK FARK, 17 YILLIK BEKLEYİŞ
8 Eylül 1999 tarihinde sigortalı olan bir kişi yaş şartı aranmaksızın emekli olabilirken; 9 Eylül 1999’da sisteme giren kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşını beklemek zorunda kalıyor. Sadece bir günlük fark, emeklilik tarihini 15 ila 17 yıl ileri atabiliyor.
Milyonlarca vatandaş, bu keskin geçişin yumuşatılmasını talep ediyor.
2008 SONRASI SİSTEM DAHA DA DEĞİŞTİ
SGK uzmanı Özgür Erdursun, 1 Mayıs 2008 sonrasında sistemin yeniden düzenlendiğini ve yaş şartının kademeli olarak 65’e çıkarıldığını hatırlattı. Erdursun’a göre, emeklilikte yapılacak olası bir düzenlemenin hem mevcut hak sahiplerini koruması hem de yeni bir adaletsizlik yaratmaması gerekiyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK İÇİN 5 KRİTİK ŞART
Özgür Erdursun, kademeli emekliliğin ancak belirli kriterler çerçevesinde mümkün olabileceğini belirtti. Buna göre:
EYT kapsamındaki haklara dokunulmamalı.
Ani geçişin yarattığı sertlik yumuşatılmalı ancak erken emeklilik teşvik edilmemeli.
Maliyet hesapları şeffaf biçimde ortaya konmalı.
2008 sonrası sigortalılar için yeni bir mağduriyet oluşmamalı.
Geçiş süreci açık, sade ve çelişkisiz yazılmalı.
SEÇİM SÜRECİNDE GÜNDEM OLABİLİR
9 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanların itirazlarının arttığını vurgulayan Erdursun, geçişteki sertliğin adalet algısını zedelediğini ifade etti. Ayrıca sistemde mali denge, bütçe sürdürülebilirliği ve kuşaklar arası yük paylaşımının da göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti.
Yaklaşık 3 milyon 800 bin sigortalıyı doğrudan ilgilendiren kademeli emeklilik konusunun, seçimlere doğru daha fazla gündeme gelmesi bekleniyor.
Emeklilikte yeni bir düzenleme yapılır mı sorusu şimdiden milyonların gündeminde.
