Faiz Kıskacındaki Konut Piyasasında Yeni Rota
Enflasyon rakamlarının nisan ayında beklentileri aşmasıyla birlikte, piyasalarda oluşan "faiz indirimi" umutları bir başka bahara kaldı. Bankaların konut kredisi musluklarını kısması ve faiz oranlarının aylık %2,50 bandının üzerine demir atması, ev sahibi olmak isteyen vatandaşı kara kara düşündürüyor. Bugün en uygun oranla çekilecek 1 milyon TL’lik bir kredinin, 10 yıl sonundaki toplam geri ödemesi 3 milyon 150 bin TL'yi aşarken; aylık 26 bin TL’lik taksitler orta gelirli için aşılması güç bir baraj haline geldi. Ancak tüm bu karamsar tabloya rağmen, ipotekli satış verilerindeki sürpriz artış dikkat çekiyor.
Tasarruf Finansmanı 1,2 Trilyon Liralık Hacmi Devirdi
Piyasadaki "Yüksek faize rağmen bu evleri kim, nasıl alıyor?" sorusunun yanıtı, bankacılık dışı finans sektöründen geldi. Tasarruf finansman şirketleri, geçtiğimiz yıla oranla %261,8 gibi rekor bir büyüme kaydederek 1 trilyon 211 milyar liralık işlem hacmine ulaştı. Sektör temsilcileri, banka kredilerindeki katı kurallar ve yüksek faiz maliyetleri nedeniyle vatandaşın "imece" usulü çalışan bu sisteme akın ettiğini belirtiyor. BDDK denetimindeki bu model, artık konut piyasasının ana arterlerinden biri haline gelmiş durumda.
Tapudaki İpoteklerin Rengi Değişiyor
Gayrimenkul Uzmanı Dr. Ahmet Büyükduman, piyasadaki bu yapısal dönüşüme dikkat çekerek önemli bir tespitte bulunuyor. Büyükduman'a göre, tapu dairelerinde "ipotekli" olarak tescil edilen satışların arkasında artık bankalar değil, tasarruf finansman sözleşmeleri var. Geçmiş dönemde sisteme girenlerin teslimat sıralarının gelmesiyle birlikte, ipotekli satışların toplam payının yıl sonuna kadar %35 seviyesine çıkabileceği öngörülüyor. Bu durum, faiz oranlarından bağımsız, sistemik bir büyümenin işareti olarak okunuyor.
Kredi Sicili Engelini Tasarruf Modeli Aşıyor
Sistemin en cazip yönü ise "erişilebilirlik" olarak öne çıkıyor. Bankaların gelir beyanı ve kredi sicili konusundaki sert tutumu nedeniyle finansmana erişemeyen binlerce kişi, tasarruf finansmanı sayesinde ev hayaline kavuşabiliyor. Önden yapılan düzenli ödemelerle bir nevi "kendi kredisini yaratan" vatandaş, taksit ödeme kabiliyetini sistem içinde kanıtlamış oluyor. Ayrıca ikinci ev alımındaki kredi kısıtlamaları da yatırımcıyı bu tarafa yönlendiren en büyük itici güçlerden biri olarak görülüyor.
