Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) ile ilgili yeni ayrıntılar netleşmeye başladı. Geliri belirlenen sınırın altında kalan hanelere kira, gıda ve ısınma giderleri için doğrudan destek verilmesi planlanıyor. 2026 yılında pilot uygulama olarak hayata geçirilmesi hedeflenen model, sosyal yardım sisteminde yapısal bir değişiklik olarak değerlendiriliyor. Peki vatandaşlık maaşı ödemeleri ne zaman başlayacak, GETAD şartları neler ve destek tutarı ne kadar olacak?
Vatandaşlık maaşı ödemeleri ne zaman başlıyor?
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, sistemi TBMM Genel Kurulu’ndaki 2026 bütçe görüşmelerinde duyurdu. Açıklamaya göre Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin pilot uygulaması 2026 yılında birkaç ilde başlatılacak. 2027 yılında ise modelin tüm Türkiye genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda sona yaklaşıldığı belirtiliyor. İlk etapta mahalle bazlı uygulama yapılacak, ardından sistem kademeli şekilde genişletilecek.
Bu takvim doğrultusunda vatandaşlık maaşı ödemelerinin 2026 yılı içinde pilot illerde başlaması bekleniyor.
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) nedir, kimler yararlanacak?
GETAD, geliri belirlenen eşik seviyenin altında kalan ailelere yönelik tasarlanan yeni bir sosyal destek modeli olarak öne çıkıyor. Sistemde temel kriter hane toplam geliri olacak. Belirlenecek gelir sınırının altında kalan aileler, kira, gıda ve ısınma gibi temel giderler için destek alabilecek.
Gelir tespiti iller ve mahalleler bazında yapılacak analizlerle belirlenecek. Böylece bölgesel farklılıklar dikkate alınarak daha hedefli bir destek mekanizması kurulması amaçlanıyor.
Modelin temel hedefi, düşük gelirli hanelerin yaşam standartlarını belirli bir seviyenin altına düşürmemek. Yetkililer, sistemin istihdam piyasasından caydırıcı bir etki oluşturmayacak şekilde tasarlandığını vurguluyor.
GETAD desteği vatandaşlık maaşı tutarı nasıl belirlenecek?
Yeni destek modelinde öncelikle bir “eşik gelir” seviyesi belirlenecek. Bu tutarın asgari ücret ya da farklı bir referans rakam üzerinden şekillenebileceği ifade ediliyor. Hane geliri belirlenen eşik tutarın altında kalıyorsa, aradaki farkın tamamlanması esasına dayalı bir destek mekanizması uygulanacak.
Örneğin belirlenen gelir sınırının altında kalan ailelere, bu sınır ile mevcut gelir arasındaki fark kadar ödeme yapılması planlanıyor. Böylece hane geliri belirlenen seviyeye kadar tamamlanmış olacak.
Destek kalemleri ise bölgesel ihtiyaçlara göre değişiklik gösterebilecek. Özellikle ısınma giderlerinin yüksek olduğu illerde ilave ısınma yardımı yapılması gündemde. Bu kapsamda her bölgenin sosyoekonomik yapısı dikkate alınarak farklılaştırılmış bir model uygulanacak.
Pilot uygulama nasıl işleyecek, mahalle bazlı sistem ne anlama geliyor?
Pilot uygulamanın belirlenen illerde mahalle bazlı başlatılması planlanıyor. Bu yöntemle gelir düzeyi, yaşam koşulları ve temel ihtiyaç kalemleri daha detaylı analiz edilecek.
Mahalle ölçeğinde yapılacak çalışmalar sayesinde hangi bölgede kira desteğinin, hangi bölgede ise ısınma veya gıda yardımının öncelikli olduğu tespit edilecek. Böylece sosyal yardımların daha adil ve hedef odaklı dağıtılması amaçlanıyor.
Uygulamanın ilk sonuçlarının ardından sistemin kapsamı genişletilecek. 2027 yılı itibarıyla Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin ülke genelinde devreye alınması planlanıyor.
Sosyal yardım alanında yapısal bir reform olarak değerlendirilen vatandaşlık maaşı modeli, özellikle dar gelirli aileler açısından yakından takip ediliyor. Önümüzdeki süreçte eşik gelir tutarı ve başvuru detaylarının netleşmesi bekleniyor.
