Küresel ticaretin ve enerji taşımacılığının en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, diplomatik çözümlerin ardından eski dinamizmine geri dönüyor. ABD ve İran arasındaki savaşın sona ermesiyle birlikte boğazdaki ticari gemi trafiği, savaş döneminin en yüksek seviyesine ulaşarak küresel piyasalara rahat bir nefes aldırdı.
Veri analitik şirketi Kpler’in sağladığı verilere göre, 24 Haziran'da Hürmüz Boğazı’ndan tam 70 ticari gemi geçiş yaptı. Bu rakam, askeri gerilimin tırmandığı 28 Şubat tarihinden bu yana kaydedilen en yüksek günlük trafik olarak kayıtlara geçti.
Mutabakatın Ardından Ticaret Koridoru Yeniden Açıldı
ABD ve İran arasında uzun süren gerilimin ardından 14 Haziran'da sorunların müzakerelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata varılmış, söz konusu tarihi anlaşma 18 Haziran'da resmen yürürlüğe girmişti. Barış adımlarının atılmasıyla birlikte, savaş sürecinde durma noktasına gelen boğaz trafiği günlük bazda yüzde 100'ün üzerinde bir artış gösterdi.
Savaş öncesi dönemde günlük ortalama 130 geminin kullandığı bu stratejik rota, çatışmaların başladığı 28 Şubat'ta 78 gemiye gerilemiş ve takip eden süreçte savaş öncesi hacminin yüzde 90 altına kadar düşmüştü. Anlaşmanın hayata geçmesi, bölgedeki lojistik ve ticari riskleri azaltarak küresel nakliye şirketlerini yeniden harekete geçirdi.
Batı Dünyasına Savaş Sonrası İlk Sevkiyat: Rota Yunanistan
Geçiş yapan gemilerin taşıdığı yüklerin niteliği de küresel enerji piyasaları açısından büyük önem taşıyor. 24 Haziran'da boğazı geçen filonun önemli bir kısmını Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Irak ve İran limanlarından kalkan ve en az 11 milyon varil ham petrol taşıyan süper tankerler oluşturdu.
Savaşın başından bu yana Hürmüz'ü kullanan gemilerin rotası ağırlıklı olarak Asya ve Afrika ülkeleri olurken, normalleşme adımlarıyla birlikte Batı dünyasına da ilk sevkiyat gerçekleşti. BAE'den yaklaşık 1 milyon varil ham petrol yükleyen Yunanistan bayraklı "Prudent Warrior" adlı süper tanker, Avrupa'ya doğru gitmek üzere boğazdan ayrıldı.
Sadece Petrol Değil Gıda ve Enerji de Taşınıyor
Hürmüz Boğazı'ndaki hareketlilik sadece ham petrolle sınırlı kalmadı. Aynı gün BAE’den 1,8 milyon varilden fazla kirli petrol ürünü taşıyan iki tanker ile Kuveyt'ten 500 bin varil temiz petrol ürünüyle hareket eden bir başka gemi de boğazdan güvenle geçti. Enerji sevkiyatının yanı sıra küresel tedarik zincirinin diğer kritik halkaları olan kuru yük, LPG, tahıl ve gübre taşıyan gemiler de boğaz trafiğindeki yerini aldı.
Savaş öncesinde günde yaklaşık 15 milyon varili ham petrol, 5 milyon varili ise petrol türevleri olmak üzere toplamda 20 milyon varile yakın enerji arzının sağlandığı Hürmüz Boğazı'nın, diplomatik bahar havasıyla birlikte kısa sürede eski ticaret hacmine tamamen kavuşması bekleniyor.
