Küresel finans piyasaları, jeopolitik risklerin zirve yaptığı ve kritik makroekonomik verilerin beklendiği oldukça hareketli bir haftadan geçiyor. Ortadoğu'da ABD ile İran arasında tırmanan askeri gerilim petrol fiyatlarını yukarı taşırken, tahvil piyasasındaki satış baskısı küresel borsaları negatif bir patikaya sürükledi. Yatırımcılar riskli varlıklardan kaçınarak korunaklı limanlara yönelirken, küresel ekonominin yönünü belirleyecek olan ABD haziran ayı enflasyon verisi bugün piyasaların ana gündem maddesi haline geldi.
Hürmüz Boğazı'nda Savaş Rüzgarları: Enerji Arzı Tehdit Altında
Ortadoğu'da taraflar arasındaki karşılıklı askeri hamlelerin şiddetlenmesi, pay piyasalarındaki düşüş eğilimini tetikleyen en büyük unsur oldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın, küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda ABD ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini açıklaması ve boğazdan geçecek tüm gemilerden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını duyurması fitili ateşledi.
Bu hamleye İran kanadından yanıt gecikmedi. İran Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı, ABD'nin boğaza müdahale etmesine izin vermeyeceklerini duyururken, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise taraflar arasındaki mutabakatın ciddi bir kriz sürecine girdiğini vurguladı. Gerilimi tırmandıran son gelişme ise Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı'ndan geldi. Bakanlık, Hürmüz Boğazı'nın güney koridorunda BAE'ye ait iki tankerin İran seyir füzeleriyle vurulduğunu, saldırıda 1 mürettebatın hayatını kaybettiğini açıkladı.
Petrol Fiyatları Fırladı, Enflasyon Endişeleri Yeniden Canlandı
Yaşanan bu çatışmalar ve karşılıklı güç gösterileri, enerji arz güvenliğine dair endişeleri tetikleyerek petrol fiyatlarında sert bir sıçramaya yol açtı. Brent petrolün varil fiyatı, arz sıkıntılarına yönelik korkuların artmasıyla 12 Haziran'dan bu yana ilk kez 85 doların üzerini test ettikten sonra dünkü kapanışa göre yüzde 1,6 artışla 84,2 dolara yerleşti.
Petrol fiyatlarındaki bu yükseliş, küresel enflasyonun yeniden canlanabileceği beklentilerini besleyerek tahvil piyasalarını da vurdu. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, artan enflasyonist endişelerle dün 7 baz puan yükselerek yüzde 4,63'e ulaşmasının ardından bugün bu seviyede yatay bir seyir izliyor.
Yatırımcıların güvenli liman arayışı ise emtia fiyatlarına yansıdı. Dün yüzde 2,6 değer kaybederek son dönemin en hızlı günlük düşüşünü yaşayan ons altın, bu düşüşü bir alım fırsatı olarak gören yatırımcıların etkisiyle yeni günde yüzde 0,5 değer kazanarak 4 bin 21 dolardan işlem görüyor. Dolar endeksi ise hafif bir gevşemeyle 101,2 seviyesine çekildi.
Teknoloji Sektöründe Yapay Zeka Düzeltmesi
Piyasalardaki olumsuz havayı körükleyen bir diğer unsur ise teknoloji hisselerindeki düzeltme hareketi oldu. Yapay zeka hisselerindeki yükselişin aşırıya kaçtığına dair endişeler ve yarı iletken sektöründeki dalgalanmalar teknoloji devlerini vurdu.
ABD borsalarında dün çip üreticilerinden Micron Technology yüzde 4,3, Sandisk yüzde 12,6, AMD yüzde 4,2 ve Intel yüzde 6,1 değer kaybetti. Bu satış baskısıyla New York borsasında Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 yüzde 0,79 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,55 düşüş kaydetti.
Avrupa ve Asya Borsalarında Karışık Seyir
Küresel satış dalgası Asya piyasalarını da etkisi altına aldı. Çin'in haziran ayı ihracatının beklentilerin üzerinde yüzde 27 artmasına rağmen, jeopolitik riskler nedeniyle bölge borsaları kırmızıya boyandı. Güney Kore'de enflasyonun son 2,5 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 3,2'ye çıkmasıyla Merkez Bankası'nın faiz artıracağına yönelik beklentiler Kospi endeksini 24 Nisan'dan bu yana en düşük seviye olan 6.448 puana geriletti. Japonya'da Nikkei 225 ve Hong Kong'da Hang Seng endekslerinde de yüzde 0,5'e yakın kayıplar görüldü.
Avrupa borsaları ise artan jeopolitik risklere rağmen telekomünikasyon ve yükselen petrol fiyatlarından destek bulan enerji hisselerinin öncülüğünde sınırlı da olsa pozitif ayrıştı. İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,01, Almanya'da DAX 40 yüzde 0,19 ve Fransa'da CAC 40 yüzde 0,31 yükseliş kaydetti.
Borsa İstanbul'da Kritik Seviyeler Takip Ediliyor
Yurt içi piyasalar da küresel satış baskısından payını aldı. Dün günü yüzde 1,60 değer kaybıyla 14.092,02 puandan tamamlayan BIST 100 endeksinde zayıf seyir devam ediyor. VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontratlar akşam seansında yüzde 0,5 geriledi. Dolar/TL ise bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanış seviyesinin hemen üzerinde 47,0320 seviyesinden işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.250 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puan seviyelerinin ise destek konumunda olduğunu kaydediyor.
Fed Öncesi Son Viraj: Gözler Tüketici Fiyat Endeksi'nde (TÜFE)
Piyasaların yön bulabilmesi adına bugün TSİ 15.30'da açıklanacak olan ABD haziran ayı TÜFE verisi hayati önem taşıyor. Son bir ayda petrol fiyatlarında yaşanan geri çekilmenin etkisiyle aylık bazda enflasyonda bir değişim beklenmiyor. Ancak çekirdek enflasyonun yüksek gelmesi durumunda para politikasının daha da sıkılaşabileceği sinyali verildi.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, çekirdek enflasyon verisinin yüksek kalmaya devam etmesi halinde faiz artırımlarının yeniden masaya gelebileceğini belirtti. Bugün ayrıca Fed Başkanı'nın Kongre'de gerçekleştireceği para politikası sunumu ve ABD'li dev bankaların (JPMorgan, Citigroup, Goldman Sachs) açıklayacağı bilançolar piyasalardaki oynaklığı yüksek tutmaya devam edecek.
