İran’ın saldırılara misilleme olarak gerçekleştirdiği operasyonlar ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin durma noktasına gelmesi, petrol akışında aksamalara neden oldu. Dünya petrol taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazda yaşanan aksaklıklar, küresel enerji arzına yönelik endişeleri artırdı.
Çatışmanın haftalarca sürebileceği yönündeki değerlendirmeler de piyasalardaki belirsizliği güçlendirdi. Bu gelişmeler, yatırımcıların daha temkinli hareket etmesine neden oldu.
Wall Street Endekslerinde Düşüş
Orta Doğu’da artan gerilim, ABD borsalarının performansını doğrudan etkiledi. Saldırıların başladığı tarihten itibaren Wall Street’te satış baskısı görülürken, özellikle sanayi ve finans ağırlıklı endeksler daha fazla değer kaybetti.
Dow Jones endeksi saldırı öncesine göre yüzde 4,9 gerileyerek yılın en düşük seviyesine indi. Sanayi maliyetlerinin yükselmesi ve ticarette yaşanan aksama beklentileri, endeks üzerinde doğrudan etkili oldu.
S&P 500 endeksi de aynı dönemde yüzde 3,6 oranında değer kaybı yaşadı. Teknoloji şirketlerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq endeksi ise görece daha sınırlı düşüş gösterdi ve yüzde 2,5 geriledi.
Enerji Fiyatlarındaki Artış Piyasaları Baskıladı
Çatışma sonrası petrol fiyatlarında hızlı bir yükseliş görüldü. Savaş öncesinde 70–80 dolar bandında işlem gören Brent petrol, gelişmelerin ardından 100 dolar seviyesinin üzerine çıktı.
Enerji maliyetlerindeki artış, birçok sektörde üretim ve operasyon giderlerini yükseltti. Bu durum şirketlerin kar marjları üzerinde baskı oluştururken büyüme beklentilerini de aşağı çekti.
Hava Yolu ve Turizm Hisseleri Geriledi
Petrol fiyatlarındaki artıştan en fazla etkilenen sektörler arasında hava yolu, lojistik ve turizm şirketleri yer aldı. Hava yolu şirketlerinin operasyonel giderlerinin önemli bir bölümünü yakıt maliyetleri oluşturuyor.
Bu nedenle artan enerji fiyatları ABD’li hava yolu şirketlerinin hisselerinde düşüşe yol açtı. American Airlines, Delta Air Lines ve United Airlines hisseleri yüzde 10 ile yüzde 21 arasında değer kaybetti.
Bölgedeki hava sahalarının kapatılması ve güvenlik risklerinin artması da turizm sektöründeki şirketlerin hisselerinde satış baskısını artırdı.
Savunma ve Enerji Şirketleri Pozitif Ayrıştı
Genel satış dalgasına rağmen bazı sektörlerdeki şirketlerin hisseleri yükseliş gösterdi. Özellikle savunma ve enerji şirketleri, artan talep beklentileri nedeniyle yatırımcıların ilgisini çekti.
RTX ve Northrop Grumman gibi savunma sanayii şirketleri ile ExxonMobil ve Chevron gibi enerji şirketlerinin hisseleri yüzde 1 ile yüzde 5 arasında değer kazandı.
Bunun yanı sıra siber güvenlik şirketleri ile bazı yenilenebilir enerji firmalarının hisselerinde de yükseliş görüldü.
Fed Üzerindeki Enflasyon Baskısı Artıyor
Enerji fiyatlarındaki yükseliş, ABD’de enflasyon görünümüne yönelik endişeleri de artırdı. Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin aksamasıyla petrol fiyatlarının yükselmesi, genel fiyat seviyelerinde baskı oluşturdu.
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) uzun süredir yüzde 2 hedefi doğrultusunda düşürmeye çalıştığı enflasyonun yeniden yükselme riski gündeme geldi.
Fed’in gelecek hafta gerçekleştireceği para politikası toplantısında politika faizini sabit tutması beklenirken, enerji fiyatlarındaki artışın faiz indirimlerine yönelik beklentilerin daha ileri tarihlere ötelenmesine yol açabileceği değerlendiriliyor.
Piyasalar Müzakere Sinyallerini İzliyor
Analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın yeniden normale dönmesi veya tankerlerin askeri gemiler eşliğinde bölgeden geçiş yapmasının petrol fiyatlarındaki dalgalanmayı azaltabileceğini belirtiyor.
İran ve ABD taraflarından gelebilecek olası müzakere sinyallerinin de piyasalarda hızlı bir toparlanmaya yol açabileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, jeopolitik şokların ardından piyasaların genellikle kısa sürede toparlandığını ancak çatışmanın uzaması durumunda resesyon riskinin artabileceğine dikkat çekiyor.
