Ankara ve Bağdat arasında siyasi, askeri ve ekonomik alanlarda atılan imzalar, enerjinin başrolde olduğu yeni bir sürecin habercisi oldu. Türkiye ve Irak'ın enerji odaklı yol haritası, Orta Doğu'da yaşanan krizler nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda sıkışan petrol için alternatif bir çıkış yolu sunuyor.
Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) Irak Çalışmaları Koordinatörü Feyzullah Tuna Aygün, iki ülke arasındaki ortak adımların bölgesel dengeleri baştan aşağı değiştireceğini vurguladı.
Irak'ın dış politikada kendini sınırlayan engellerden kurtulmaya başladığını ve Kalkınma Yolu Projesi'nin bu süreçte en büyük dayanak noktası olduğunu belirten Aygün, geçmişte su kaynakları üzerinden yapılan manipülatif haberlerin yerini karşılıklı güvene bıraktığını ifade etti.
Kuzeyden petrol satışı yüzde 50'ye yükseliyor
Irak'ın devlet gelirlerinin yüzde 90'ını petrol satışından elde ettiğini ve sıcak çatışmaların hazineyi doğrudan etkilediğini vurgulayan Aygün, güney sahalarından yapılan günlük 4,5 milyon varillik satışın aylık 30 milyon varil seviyesine kadar gerilediğini aktardı. Türkiye'nin devreye girerek kuzeydeki boru hattını yeniden cazip hale getirmeyi hedeflediğini kaydetti.
Mevcut durumda Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı, günlük 1,5 milyon varil taşıma kapasitesiyle küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 1,5'ini karşılama potansiyeline sahip bulunuyor.
Bu altyapının tam kapasiteyle devreye girmesi, Irak'ın güney sahalarındaki petrolün ülke kuzeyi üzerinden Akdeniz'e ulaştırılmasını sağlayacak. Böylece açık kaynak verilerine göre şu an yüzde 10 ile sınırlı kalan kuzeyden satış oranı yüzde 50 seviyesine çıkabilecek.
Hürmüz Boğazı'ndaki kriz enerji mimarisini değiştiriyor
Körfez ülkelerinden dünyaya dağıtılan petrolün bölgesel savaşlar ve güvenlik riskleri nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda sıkıştığına dikkat çekildi. Türkiye'nin desteğiyle Irak'taki altyapının geliştirilmesi, Körfez coğrafyasından sevk edilen enerjinin güvenliğini doğrudan etkileyecek.
Sürecin bölge genelinde bir zincir etki yaratması ve Suriye'nin de denkleme dahil olması bekleniyor. Kerkük sahalarındaki ham petrolü Suriye üzerinden Akdeniz'deki Banyas Limanı'na ulaştıran ancak 2003'teki ABD işgali sırasında hasar alarak kapanan hattın da 30 aylık bir çalışma ile yeniden işler hale getirilmesi gündemde yer alıyor.
Hürmüz'deki aksamalar nedeniyle Orta Doğu ve Körfez petrolünün Irak ve Türkiye üzerinden farklı coğrafyalara dağıtılması, yeni dönemin en kritik stratejik hamlelerinden biri olarak öne çıkıyor.
