İhracatçının Maliyet Dengesi Değişiyor: YD-ÜFE Mayıs Ayında Yıllık %34,16 Yükseldi
Türkiye istatistik Kurumu (TÜİK), küresel pazarlara ürün sunan imalatçıların maliyet haritasını gösteren Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) Mayıs ayı raporunu kamuoyuyla paylaştı. Veriler, ihracatçıların üzerindeki maliyet baskısının hem aylık hem de yıllık bazda tırmanmaya devam ettiğini ortaya koydu. Buna göre, YD-ÜFE Mayıs ayında bir önceki aya kıyasla %1,71 oranında sınırlı bir yükseliş kaydetti.
Endeksteki asıl hareketlilik ise uzun vadeli grafiklerde kendisini gösterdi. Geçtiğimiz yılın Aralık ayına göre %17,3 oranında artan üretici maliyetleri, bir önceki yılın aynı ayına göre %34,16’lık bir yükselişe imza attı. Sektörün son bir yıllık genel eğilimini yansıtan 12 aylık ortalamalar ise %31,96 seviyesinde gerçekleşti.
Madencilik Sektöründe Yıllık Maliyet Baskısı %47’yi Aştı
Sanayinin ana omurgasını oluşturan iki büyük sektörde de yukarı yönlü hareket hız kesmedi. Mayıs ayı itibarıyla yıllık bazda incelendiğinde; madencilik ve taş ocakçılığı sektöründeki maliyet artışı %47,7 gibi yüksek bir seviyeye ulaşarak üreticiyi zorlayan öncelikli alanlardan biri oldu. İhracatın lokomotifi konumundaki imalat sanayisinde ise yıllık fiyat artışı %33,93 olarak kayıtlara geçti.
Aylık performanslar mercek altına alındığında da benzer bir seyir dikkat çekiyor. Mayıs ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü %5,3’lük bir artış grafiği sergilerken, imalat sanayisindeki aylık girdi maliyetleri %1,65 oranında yukarı yönlü seyretti.
Yıllıkta Enerji Uçtu, Aylıkta Nefes Aldırdı
Ana sanayi gruplarının dönemsel değişimleri incelendiğinde, "enerji" kalemi zıt yönlü hareketleriyle rapora damgasını vurdu. Yıllık bazda bakıldığında enerji grubu, %104,38’lik devasa bir artışla üreticinin en büyük maliyet kalemi olmayı sürdürdü. Ancak küresel piyasalardaki konjonktüre bağlı olarak Mayıs ayında enerji maliyetlerinde aylık bazda %6,23’lük bir düşüş yaşanması, üreticiler açısından kısa vadeli bir rahatlama sinyali olarak yorumlandı.
YD-ÜFE'nin aylık ve yıllık değişim oranları şöyle:
1. YD-ÜFE Aylık Değişim Oranları (%)
| Yıl / Ay | Ocak | Şubat | Mart | Nisan | Mayıs | Haziran | Temmuz | Ağustos | Eylül | Ekim | Kasım | Aralık |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2022 | 3,25 | 2,35 | 7,29 | 2,61 | 6,51 | 9,18 | 0,66 | 2,64 | 0,67 | 1,34 | 2,28 | 2,77 |
| 2023 | 4,00 | 0,42 | 1,65 | 2,43 | 0,45 | 15,62 | 15,34 | 1,95 | -0,59 | 1,35 | 3,51 | 2,28 |
| 2024 | 4,57 | 2,38 | 4,70 | 1,37 | 0,42 | 0,97 | 1,70 | 2,95 | 2,25 | 0,09 | -0,86 | 0,91 |
| 2025 | 2,01 | 2,05 | 4,06 | 4,41 | 2,40 | 3,42 | 3,03 | 1,32 | 2,01 | 0,90 | 1,02 | 1,88 |
| 2026 | 4,06 | 2,38 | 3,94 | 4,16 | 1,71 | — | — | — | — | — | — | — |
2. YD-ÜFE Yıllık Değişim Oranları (%)
| Yıl / Ay | Ocak | Şubat | Mart | Nisan | Mayıs | Haziran | Temmuz | Ağustos | Eylül | Ekim | Kasım | Aralık |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2022 | 96,44 | 106,13 | 105,82 | 97,11 | 100,54 | 110,66 | 111,34 | 118,94 | 117,04 | 103,79 | 83,66 | 49,90 |
| 2023 | 50,98 | 48,13 | 40,35 | 40,10 | 32,13 | 39,92 | 60,32 | 59,24 | 57,25 | 57,25 | 59,15 | 58,40 |
| 2024 | 59,27 | 62,38 | 67,25 | 65,53 | 65,48 | 44,51 | 27,41 | 28,67 | 32,35 | 30,70 | 25,19 | 23,50 |
| 2025 | 20,47 | 20,08 | 19,34 | 22,92 | 25,34 | 28,38 | 30,06 | 28,01 | 27,71 | 28,75 | 31,19 | 32,46 |
| 2026 | 35,12 | 35,55 | 35,40 | 35,07 | 34,16 | — | — | — | — | — | — | — |