Ticaret Bakanlığı, ikinci el teknolojik ürün piyasasını çok daha güvenli, şeffaf ve denetlenebilir hale getirmek amacıyla hazırladığı "Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik" modelini Resmi Gazete’de yayımladı. Özellikle çevre dostu tüketimi teşvik eden ve döngüsel ekonomiyi destekleyen bu yeni düzenleme, tüketici haklarını en üst seviyeye çıkarmayı hedefliyor. 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girecek olan yönetmelik, hem alıcılara devasa güvenceler getiriyor hem de satıcı firmalara yönelik kriterleri ağırlaştırıyor.
Artık Sadece İnternet Değil, Mağaza Alışverişi de Kapsamda
Yeni düzenlemenin getirdiği en radikal değişikliklerden biri iade süreçlerinde yaşandı. Mevcut sistemde yalnızca internet üzerinden yapılan mesafeli sözleşmelerde geçerli olan 14 günlük cayma hakkı, artık fiziki mağazalardan alınan yenilenmiş ürünler için de geçerli olacak. Tüketiciler, mağazaya giderek görerek aldıkları yenilenmiş cihazları bile 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin iade edebilecek.
Güvenli Ekosisteme Televizyonlar da Dahil Edildi
Daha önce cep telefonu, bilgisayar, tablet, akıllı saat, oyun konsolu ve modem gibi cihazların yer aldığı garantili yenileme sistemine yeni yönetmelikle birlikte televizyonlar da eklendi. Böylece ikinci el televizyon alım satımında yaşanan mağduriyetlerin önüne geçilmesi ve tüketicinin bütçesinin korunması amaçlanıyor.
YÜBİS ile Cihazların "Şeceresi" Ortaya Çıkacak
Piyasadaki suistimalleri engellemek ve elektronik doğrulama mekanizmalarını güçlendirmek adına Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) devreye alınıyor. Bu dijital altyapı sayesinde her cihaz için özel bir dijital sicil kaydı oluşturulacak. Tüketiciler YÜBİS üzerinden;
Satın alacakları cihazın kayıp, kaçak ya da çalıntı olup olmadığını,
Yenileme sürecinde hangi parçaların değiştirildiğini,
Cihaza hangi teknik işlemlerin uygulandığını,
İşlemi yapan yenileme merkezi ve yetkili bayinin bilgilerini şeffaf bir şekilde görebilecek.
Şirketlere 100 Milyon Liralık Sermaye Bariyeri
Bakanlık, merdiven altı işletmelerin önüne geçmek ve sektör kalitesini korumak için yenileme merkezlerinin asgari sermaye şartını 30 milyon liradan 100 milyon liraya çıkardı. Kurallara uymayan, tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen işletmelere ağır idari yaptırımlar uygulanacak. Kriterleri ihlal eden merkezlerin yetki belgeleri iptal edilebilecek ve belgesi elinden alınan firmalara 1 yıl boyunca yeni lisans verilmeyecek.
Hem Ekonomiye Hem Çevreye Dev Katkı
Yenilenmiş cep telefonlarında uygulanan yüzde 1’lik KDV avantajı ve taksit kolaylıklarının sürdüğünü hatırlatan bakanlık, bugüne kadar 1,6 milyon ürünün yenilenerek ekonomiye kazandırıldığını vurguladı. Bu sistem sayesinde e-atık miktarı ciddi oranda azalırken, israfın önüne geçiliyor ve ithalata bağımlılık azaltılarak ülke ekonomisine doğrudan katkı sağlanıyor.
