Küresel enerji dönüşümü, iklim krizi ve enerji güvenliği endişelerinin gölgesinde vites yükseltmeye devam ediyor. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından yayımlanan "2026 Yenilenebilir Enerji İstatistikleri" raporu, yeşil enerjinin küresel elektrik üretimindeki ağırlığının tarihi bir seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Verilere göre, yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektrik üretimi 2024 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 9,8 gibi dinamik bir büyüme sergiledi. Aynı dönemde fosil yakıtlar başta olmak üzere yenilenemeyen kaynaklardaki üretim artışının yüzde 1,4’te kalması, enerji piyasalarındaki yapısal değişimin en net göstergesi oldu.
Yeşil Enerjiden 9 Bin 836 Teravatsaatlik Dev Katkı
2024 yılında büyüme hızını bir önceki yıla göre belirgin şekilde artıran temiz enerji kaynakları, toplamda 9 bin 836 teravatsaat elektrik üretti. Bu devasa üretim hacmiyle birlikte, yenilenebilir enerjinin küresel elektrik arzı içerisindeki payı yüzde 31,7’ye yükseldi. Raporda yer alan projeksiyonlar, iklim hedeflerine ulaşılması adına kritik bir dönemece girildiğini gösteriyor. Mevcut küresel vizyonun yakalanabilmesi için temiz enerjinin payının 2035 yılına kadar yüzde 78 seviyesine çıkarılması, yani bugünkü üretim kapasitesinin yaklaşık 2,5 katına ulaştırılması gerekiyor.
Asya Liderliğini Korudu, Orta Doğu Büyüme Rekoru Kırdı
Güneş ve rüzgar enerjisinin lokomotif rol üstlendiği bu dönüşümde, bölgesel bazda Asya kıtası açık ara önde yer aldı. Asya, 2024 yılında gerçekleştirdiği 4 bin 589 teravatsaatlik yenilenebilir elektrik üretimiyle küresel liderliğini pekiştirirken, bölgedeki yıllık büyüme oranı yüzde 14,3 olarak kayıtlara geçti.
Diğer bölgelerde ise üretim ve büyüme performansları şu şekilde seyretti:
Avrupa: Güneş ve hidroelektrik santrallerinin güçlü performansıyla üretimi yüzde 7,2 artırarak 1758 teravatsaate ulaştı.
Kuzey Amerika: 1535 teravatsaat üretimle yüzde 5,8’lik istikrarlı bir büyüme sağladı.
Güney Amerika: Tüm temiz enerji teknolojilerine yayılan ivmeyle 1047 teravatsaat üretim gerçekleştirdi (yüzde 2,9 artış).
Avrasya ve Afrika: Sırasıyla 411 teravatsaat (yüzde 11,9 artış) ve 227 teravatsaat (yüzde 5,7 artış) üretim hacmi yakalandı.
Orta Doğu: 76 teravatsaatlik hacmine rağmen, yüzde 17,3’lük oranla dönemin en hızlı büyüyen bölgesi olmayı başardı.
"Teknolojiler Hazır, Fosil Yakıtlardan Hızla Çıkmalıyız"
Rapor sonuçlarını değerlendiren IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, küresel sistemin artık elektrifikasyon (elektrikli sistemlere geçiş) etrafında şekillendiğini vurguladı. Temiz elektriğin enerji güvenliği ve ekonomik rekabetçilik için temel şart olduğunu belirten La Camera, "Teknolojilerimiz hazır, ekonomik gerekçelerimiz her zamankinden daha güçlü. Artık binalarda, ulaştırma sektöründe ve sanayide fosil yakıtlardan temiz elektriğe geçişi radikal şekilde hızlandırmalıyız" çağrısında bulundu. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell ise COP30 Zirvesi’nde alınan kararlara atıfta bulunarak, küresel enerji dönüşümünün artık "geri döndürülemez" bir rotaya girdiğini ifade etti.
Kurulu Güçte Tarihi Zirve: Kapasitenin Yarısı Yenilenebilir
IRENA'nın geriye dönük verilerinde yaptığı güncellemeler, yatırım iştahının boyutunu da gözler önüne seriyor. Son çeyrek asırdır aralıksız yükselen yıllık kapasite artışları, 2025 yılında 693 gigavat ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Bu hamleyle birlikte küresel yenilenebilir enerji kurulu gücü 5,2 teravata (TW) yükselerek, dünyadaki toplam elektrik kurulu gücünün yüzde 49,5’ini oluşturdu. Her ne kadar yenilenebilir kaynakların toplam kapasite artışındaki payı yüzde 92,7’den yüzde 85,7’ye hafif bir gerileme göstermiş olsa da, yeşil yatırımların geleneksel enerji kaynaklarına karşı ezici üstünlüğü devam ediyor.
