İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, küresel ticaret ve enerji piyasalarını yakından etkileyen Hürmüz Boğazı’ndaki gerilime ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Avdagiç, iş dünyasının en büyük beklentisinin bölgede bir an önce ateşkes sağlanması ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin yeniden hızlı şekilde başlaması olduğunu söyledi.
Fransa’nın başkenti Paris’te düzenlenen JEC World 2026 Fuarı kapsamında konuşan Avdagiç, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası oluşan jeopolitik gerilimin enerji piyasaları üzerinde ciddi etkiler yarattığını ifade etti. Petrol fiyatlarının kısa sürede büyük dalgalanmalar yaşadığını hatırlatan Avdagiç, küresel ekonomide enflasyon baskısının yeniden güçlenme riskine dikkat çekti.
İş dünyasının özellikle deniz ticareti, enerji arzı ve tedarik zincirleri açısından Hürmüz Boğazı’nın kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Avdagiç, bölgedeki belirsizliğin küresel ticaret üzerinde ciddi riskler oluşturduğunu belirtti.
Şekib Avdagiç: Hürmüz Boğazı küresel ticaret için kritik bir nokta
İTO Başkanı Şekib Avdagiç, Hürmüz Boğazı’nın dünya ticareti açısından stratejik bir konuma sahip olduğunu belirtti.
Avdagiç’e göre şu anda küresel ekonomi açısından en kritik başlıklardan biri Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin güvenli şekilde devam edip etmeyeceği.
İş dünyasının beklentisini şu sözlerle dile getirdi:
“Bizim iş dünyası olarak beklentimiz, bir an önce bu gerilimin sulhla sonuçlanması, en azından önce bir ateşkes olması ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin hızlıca fiilen başlamasıdır.”
Uzmanlara göre dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiği için bölgede yaşanan herhangi bir kriz küresel enerji fiyatlarını doğrudan etkileyebiliyor.
Petrol fiyatlarında sert dalgalanma yaşandı
Şekib Avdagiç, son dönemde petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanmaya da dikkat çekti.
Avdagiç’in verdiği bilgilere göre:
Petrol fiyatı kısa süre önce 119 dolar seviyesine kadar yükseldi
ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları sonrası 87 dolar seviyesine geriledi
Bu hızlı değişim, enerji piyasasında belirsizliğin ve spekülatif hareketlerin güçlü olduğunu ortaya koyuyor.
Enerji piyasalarında yaşanan bu dalgalanmanın küresel enflasyon üzerinde de etkili olabileceğini belirten Avdagiç, bu riskin sadece Türkiye’ye özgü olmadığını, tüm dünya ekonomisini ilgilendirdiğini vurguladı.
Akaryakıt fiyatları için alınan önlemler önemli
Avdagiç, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının kontrol altında tutulması için atılan adımların önemine de değindi.
Akaryakıt fiyatlarının hızlı şekilde yükselmesi halinde ekonomide zincirleme fiyat artışları yaşanabileceğini ifade eden Avdagiç, alınan önlemlerin hem teknik hem psikolojik açıdan önemli olduğunu söyledi.
Avdagiç’e göre akaryakıt fiyatları yükseldiğinde piyasada şu algı oluşabiliyor:
Tüm ürünlerin fiyatı artacak
Enflasyon hızlanacak
Tedarik maliyetleri yükselecek
Bu nedenle fiyat artışlarının kontrol altında tutulmasının ekonomik istikrar açısından kritik bir adım olduğunu ifade etti.
Eşel mobil sistemi ve fiyat dengesi
İTO Başkanı Avdagiç, Türkiye’de uygulanan eşel mobil sistemi hakkında da değerlendirmelerde bulundu.
Bu sistem sayesinde akaryakıt fiyatlarındaki artışların belirli bir marj içinde dengelenebildiğini belirten Avdagiç, mevcut dalgalanmaların bu bant içinde kalmasının umut verici olduğunu söyledi.
Ancak küresel politikaların belirsizliğinin devam ettiğini belirten Avdagiç, enerji piyasasında dengelerin tam olarak öngörülemediğini vurguladı.
Küresel tedarik zincirinde maliyetler artıyor
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim sadece enerji fiyatlarını değil, aynı zamanda küresel tedarik zincirlerini de etkiliyor.
Avdagiç’in verdiği bilgilere göre:
Uzak Doğu’dan gelen petrol türevi ham maddelerde lojistik maliyetleri yüzde 25’e kadar arttı
Deniz taşımacılığında sefer süreleri uzadı
Küresel taşımacılık kapasitesinde düşüş yaşandı
Bu gelişmeler, özellikle sanayi üretimi için gerekli ham maddelerin temininde ek maliyetler oluşturuyor.
Sigorta maliyetleri de yükseliyor
Savaş ortamının yarattığı riskler nedeniyle deniz taşımacılığında sigorta maliyetleri de ciddi şekilde artıyor.
Avdagiç, bazı sigorta şirketlerinin sadece primleri yükseltmekle kalmadığını, aynı zamanda bazı poliçeleri tamamen iptal etmeye başladığını söyledi.
Bu durumun deniz ticaretinde:
Risk maliyetlerini artırdığı
Nakliye ücretlerini yükselttiği
Küresel ticareti zorlaştırdığı
ifade ediliyor.
Türkiye bölgesinde istikrar adası olarak öne çıkıyor
Şekib Avdagiç, tüm bu gelişmelere rağmen Türkiye’nin bölgesinde istikrar sağlayan bir ülke olarak öne çıktığını söyledi.
Türkiye’nin NATO üyesi olmasının güvenlik açısından önemli avantajlar sağladığını belirten Avdagiç, bölgesel güvenlik mekanizmalarının da bu süreçte devreye girdiğini ifade etti.
Enerji ve ticaret açısından bakıldığında Türkiye’nin istikrar ve güven ortamı sunmasının küresel yatırımcılar için önemli bir avantaj oluşturduğu değerlendiriliyor.
