Karadeniz’de askeri hareketliliğin yeniden tırmanması, Ukrayna'nın küresel pazarlara açılan en kritik ticaret kapılarını tamamen kilitledi. Son dönemde bölgedeki liman altyapılarına ve lojistik tesislerine düzenlenen füze ve insansız hava aracı saldırılarının ardından Odessa, Çernomorsk ve Yujnıy limanlarındaki ticari seyrüsefer durma noktasına geldi.
MarineTraffic Verileri Acı Gerçeği Ortaya Koydu: Limanlar Boşaldı
Anlık gemi takip ve denizcilik veri sağlayıcısı MarineTraffic platformundan elde edilen son radar ve uydu verilerine göre, 23 Temmuz itibarıyla Ukrayna’nın Karadeniz’deki üç ana liman havzasında demirli ya da hareket halinde hiçbir ticari yük gemisi bulunmuyor. Askeri risklerin tavan yaptığı bölgede seyrüsefer emniyetinin ortadan kalkması, uluslararası armatörlerin ve sigorta şirketlerinin bölgeden çekilmesine yol açtı.
Bakanlık ve Taşımacılık Devlerinden Peş Peşe 'Geçici Durdurma' Kararları
Gelişmelere ilişkin resmi açıklamayı yapan Ukrayna Tarım Politikası ve Gıda Bakanı Taras Vısotskiy, uluslararası taşımacılık ve lojistik firmalarının 22 Temmuz’dan itibaren Karadeniz limanlarına yönelik operasyonlarını geçici olarak askıya aldıklarını doğruladı. Bakan Vısotskiy, alınan radikal kararın tamamen seyrüsefer ve personel güvenliğini koruma amacını taşıdığını vurguladı.
Sektörün en büyük küresel oyuncularından Danimarkalı deniz taşımacılığı devi Maersk de yükselen güvenlik riskleri sebebiyle Çernomorsk Limanı üzerinden sağladığı Ukrayna bağlantı servislerini geçici olarak durdurduğunu duyurdu. Şirket tarafından yapılan bilgilendirmede, Çernomorsk’ta tahliye edilmesi planlanan ithalat yüklerinin acil durum planı kapsamında Romanya'nın Köstence Limanı’na yönlendirileceği bildirildi. Ayrıca mevcut ihracat rezervasyonları için müşterilere ek ücret ödemeden iptal veya yükleme limanını Köstence olarak değiştirme hakkı tanındı.
Rusya'dan 'Askeri Lojistik' Savunması, Ukrayna'dan 'Gıda Mimarisi' Vurgusu
Bölgedeki füze darbelerine ilişkin Rusya Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise Odessa ve Çernomorsk liman bölgelerine yönelik gerçekleştirilen son operasyonların gerekçesi paylaşıldı. Moskova yönetimi, söz konusu liman altyapılarının, depoların ve yanaşan gemilerin Ukrayna ordusuna askeri teçhizat, mühimmat ve yakıt tedarik etmek amacıyla kullanıldığını öne sürerek bu noktaları meşru hedef olarak nitelendirdi.
Ukrayna makamları ise suçlamaları reddederek, Rusya’nın doğrudan sivillerin gıda tedarik zincirini, uluslararası ticareti ve küresel tahıl koridorunu felç etmeyi amaçladığını savundu. Ukrayna’nın küresel pazarlara sevk ettiği ayçiçeği yağı, mısır ve buğday gibi temel tarım ürünlerinin ana çıkış kapısı olan bu üç limanın işlevsiz kalması, uluslararası gıda fiyatları üzerinde yeni bir baskı oluşturma potansiyeli taşıyor.
Misilleme Sarmalı ve Karadeniz'de Lojistik Savaşları
Karadeniz’deki kilitlenme yalnızca tek taraflı hamlelerle sınırlı kalmıyor. Ukrayna tarafı da son dönemde Rusya’nın Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki askeri lojistik ağını, yakıt tankerlerini ve liman tesislerini hedef alan insansız deniz araçları ve füze saldırılarını artırmıştı. Taraflar arasındaki karşılıklı misilleme sarmalı, Karadeniz’i ticari gemiler için yüksek riskli "sıcak savaş bölgesine" dönüştürürken, bölgedeki deniz ticaretinin ne zaman normale döneceği belirsizliğini koruyor.
