GÜNEYDOĞU ANADOLU / GAZİANTEP — Küresel piyasalarda yaşanan dalgalanmalara ve bölgesel gerilimlere rağmen Türkiye'nin gıda üssü Güneydoğu Anadolu, dış ticaretteki güçlü performansını sürdürüyor. Yılın ilk yedi aylık dönemine ilişkin veriler, bölgenin hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektöründe kararlı bir büyüme ivmesi yakaladığını ortaya koydu.
Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerine göre, ocak-temmuz döneminde bölgeden gerçekleştirilen hububat ihracatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7,4 oranında artış gösterdi. Toplam dış satım tutarı 2,2 milyar dolar seviyesine ulaşırken, gönderilen ürün miktarı ise 2,5 milyon tonu geride bıraktı.
Bölge İhracatının Amiral Gemisi: Hububat Sektörü
Güneydoğu Anadolu’nun toplam ihracat potansiyeli incelendiğinde, hububat ve gıda grubu tek başına tüm dış satımın yüzde 30,8’lik dilimini göğüsledi. Türkiye genelindeki toplam hububat ihracatı içerisindeki payını da yüzde 31,4’e çıkaran bölge, tarımsal sanayideki lider konumunu perçinledi.
Ürün bazında bakıldığında, gelir kalemlerinin başında ayçiçek yağı ve makarna yer aldı:
Ayçiçek Yağı: Dış satım geliri yüzde 26,4’lük artışla 461,5 milyon dolara ulaştı.
Makarna: Yüzde 14,1’lik yükseliş kaydederek 394,1 milyon dolarlık ekonomik değer oluşturdu.
Afrika ve Orta Doğu Pazarında Büyük Sıçrama
Bölge ihracatçısının en güçlü ticaret ortağı konumundaki Orta Doğu ülkelerine yapılan gıda sevkiyatı 7 aylık süreçte 900 milyon doları aştı. Afrika kıtasında ise dikkat çekici bir pazar genişlemesi yaşandı. Bölgeden Afrika ülkelerine yapılan ihracat yüzde 22,4 gibi yüksek bir oranla artış göstererek 775,5 milyon dolar seviyesine ulaştı.
Küresel Riskler ve Lojistik Tıkanıklıklar Masada
Sektörün elde ettiği bu başarıyı değerlendiren Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Yönetim Kurulu Üyesi ve GAİB Hububat Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, jeopolitik krizlerin gölgesinde yakalanan bu ivmenin stratejik önemine dikkat çekti. Karadeniz hattında tırmanan güvenlik risklerinin ham madde tedarikini zorlaştırdığını belirten Kadooğlu, yükselen navlun maliyetlerinin ve lojistik darboğazların ihracatçı üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.
Suriye pazarındaki gümrük tarifeleri ve Irak ile yürütülen ticaretteki bankacılık süreçlerine de değinen Kadooğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bölgemizin limanlara olan coğrafi mesafesi navlun açısından bir dezavantaj oluştursa da yerli üreticimizin dinamizmi ve rekolte artışları bu zorlukları aşmamızda en büyük gücümüz oluyor. İhracatçımızın küresel pazarlardaki rekabetçiliğini koruyabilmesi adına döviz dönüşüm desteklerinin geliştirilmesi ve bölgesel navlun mekanizmalarının devreye alınması yönündeki taleplerimizi ilgili bakanlıklarımıza ilettik. Türkiye’nin stratejik gıda koridoru konumunu güçlendirmek için ortak akılla çalışmaya devam edeceğiz."
