Yeni Birlik Gazetesi
54,0262 %-0.07
63,5716 %-0.15
32,9576 %-0.08
3.045.506 %0.281
Yeni Birlik Gazetesi Ekonomi Küresel piyasalarda jeopolitik fırtına: Emtia dengeleri sil baştan

Küresel piyasalarda jeopolitik fırtına: Emtia dengeleri sil baştan

ABD-İran gerilimiyle Hürmüz Boğazı'nda tırmanan kriz Brent petrolü 19 haftanın en hızlı yükselişine taşırken, artan küresel enflasyon endişeleri değerli metallerde sert satışları beraberinde getirdi.

KAYNAK: AA

Küresel emtia piyasaları, geride bıraktığımız haftada jeopolitik kırılmalar ve kritik makroekonomik verilerin gölgesinde oldukça hareketli bir seyir izledi. ABD'de enflasyonun ivme kaybetmesi Federal Rezerv’in (Fed) elini rahatlatacak bir senaryoya işaret etse de, Orta Doğu'da tırmanan askeri gerilim küresel tedarik zincirlerini ve enerji koridorlarını tehdit ederek fiyatlamaları altüst etti.

Enflasyonda Tarihi Gerileme Fed Beklentilerini Şekillendiriyor

ABD ekonomisinden gelen son veriler, enflasyonist baskının hafiflemeye başladığını ortaya koydu. Haziran ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,4 düşüş kaydederek Nisan 2020’den bu yana en keskin gerilemesini yaşadı. Yıllık bazda ise artış yüzde 3,5 ile beklentilerin altında kaldı. Benzer şekilde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de aylık yüzde 0,3 azalarak Ağustos 2025'ten bu yana ilk kez negatif bölgeye geçti.

Bu tabloya rağmen, Fed yetkililerinden gelen mesajlar temkinli duruşun sürdüğünü gösteriyor. Fed Başkanı Kevin Warsh, fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılıklarını yinelerken, piyasalar eylül ayındaki olası bir faiz hamlesine odaklanmış durumda. Öte yandan Avro Bölgesi'nde enflasyonun yüzde 2,8'e gerilemesi Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faizleri sabit tutacağı beklentisini güçlendirirken, Çin ekonomisinin ikinci çeyrekte yüzde 4,3 ile son 3,5 yılın en düşük büyümesini gerçekleştirmesi küresel talep endişelerini derinleştirdi.

Hürmüz Boğazı'nda Akış Yavaşladı: Brent Petrolde 19 Haftanın Rekoru

Orta Doğu'da ABD ve İran arasındaki askeri hamlelerin sıklaşması, küresel enerji ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerini zirveye taşıdı. Tanker taşımacılığına yönelik tehditler ve fiziki arzın kesintiye uğramasıyla Brent petrol, son 19 haftanın en agresif haftalık yükselişine imza atarak yüzde 14,2 değer kazandı.

Suudi Arabistan'ın sevkiyatları Kızıldeniz güzergahına kaydırma çabalarına rağmen, bölgedeki loistik risklerin yayılması petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk primini canlı tutuyor. ABD'deki ham petrol ve benzin stoklarındaki düşüş de bu yükselişi destekleyen bir diğer unsur oldu. Doğal gaz ise ABD iç piyasasındaki güçlü üretim ve yüksek stok seviyeleri nedeniyle enerji grubundaki bu yükseliş dalgasına katılmayarak haftayı yüzde 1 kayıpla kapattı.

Güvenli Limanlarda Petrol Çatlağı: Değerli Metaller Kan Kaybetti

ABD enflasyon verilerinin yarattığı olumlu hava, petrol fiyatlarındaki sıçramanın tetiklediği küresel enflasyon endişeleriyle gölgelendi. Enerji maliyetlerindeki artışın Fed'in kısıtlayıcı para politikasını daha uzun süre sürdürmesine neden olabileceği beklentisi, faiz getirisi olmayan değerli metallerden çıkışı hızlandırdı.

Haftanın son günlerinde dolar endeksinin kayıplarını telafi etmesiyle baskı daha da derinleşti. Bu süreçte en büyük darbeyi yüzde 6,6'lık düşüşle gümüş alırken; platin yüzde 2,3, altın ve paladyum ise yüzde 2,2 oranında değer kaybetti.

Endüstriyel Metallerde Çin Durgunluğu ve Arz Sancısı

Baz metaller tarafında ise Çin’deki ekonomik yavaşlama ile ürüne özel arz kısıtlamaları arasında tam bir denge savaşı yaşandı. Endonezya'daki maden kotalarına yönelik belirsizlik nikel fiyatlarını yüzde 2,3 yukarı taşırken, Hürmüz Boğazı’ndaki lojistik aksamaların Körfez üretimini vurabileceği endişesi alüminyumu yüzde 0,7 destekledi. Buna karşın, Çin gayrimenkul sektöründeki durgunluğun talebini baltaladığı çinko yüzde 2,4 geriledi.

Karadeniz’de Silahların Gölgesinde Tahıl Fiyatları Alevlendi

Tarım emtialarında ise ana gündem maddesi Rusya ve Ukrayna arasındaki liman savaşları oldu. Karadeniz ve Azak Denizi'ndeki sivil taşımacılığa yönelik artan saldırılar, tahıl koridorunun işlevselliğini büyük ölçüde yitirmesine yol açtı. Ukrayna'nın ihracat kapasitesinin üçte bir oranında daralmasıyla buğday fiyatları Chicago Ticaret Borsası'nda yüzde 7 değer kazandı.

ABD'deki aşırı sıcak hava tahminleri mısır ve soya fasulyesini desteklerken; kahve ve kakao gibi yumuşak emtialarda ise Brezilya ve Nijerya'dan gelen yüksek ihracat verileri ile Avrupa'daki talep düşüşü fiyatların gerilemesine neden oldu. Özellikle kakao ton başına yüzde 7,5 değer kaybederek haftanın en çok kaybettiren tarım ürünü oldu.