Küresel ticaret; dijitalleşme, veri analitiği ve yapay zekânın etkisiyle köklü bir dönüşüm sürecine giriyor. Tüketici zekâsı alanında lider kurumlardan NielsenIQ (NIQ) tarafından yayımlanan “The Commerce Revolution: Where East Meets West” başlıklı küresel rapor, bu dönüşümün dinamiklerini gözler önüne seriyor. Rapora göre Asya kaynaklı canlı ve sosyal ticaret inovasyonları, Batı dünyasının perakende medyası ve veriden gelir yaratma modelleriyle birleşerek yeni bir entegre ekosistem oluşturuyor.
NIQ Türkiye Genel Müdürü ve Bölge Başkan Yardımcısı Didem Şekerel Erdoğan, ticaretin artık bağımsız kanalların toplamı olmaktan çıkıp; veri, içerik, ödeme ve lojistiğin birleştiği bir yapıya büründüğünü ifade ediyor. Bu yeni düzende Türkiye’nin de içinde bulunduğu Doğu Avrupa ile Orta Doğu ve Afrika (MEA) bölgeleri dönüşümün merkez üssü konumunda yer alıyor. E-ticaret büyümesi Körfez ülkelerinden Suudi Arabistan'da %55, Birleşik Arap Emirlikleri'nde ise %10 seviyesine ulaşmış durumda. Türkiye, Mısır ve Hindistan gibi dinamik pazarlar ise yeni yatırımlarla süreci hızlandırıyor.
Keşif odaklı alışveriş ve hızlı teslimat beklentisi artıyor
Tüketicilerin yeni ürünlerle tanışma ve alışveriş yapma alışkanlıkları hızla değişiyor. Belirli bir arama niyeti olmaksızın sosyal medya ve kişiselleştirilmiş önerilerle şekillenen "keşif odaklı ticaret", Asya Pasifik'te %60, Orta Doğu ve Afrika'da %67, Doğu Avrupa'da ise %31 oranında düzenli olarak kullanılarak ana akım haline geliyor.
Bununla birlikte hızlı teslimat beklentisi de lojistik standartlarını yeniden tanımlıyor. Doğu Avrupa’daki tüketicilerin %47’si siparişlerinin 30 dakikanın altında teslim edilmesini talep ederken, Orta Doğu ve Afrika bölgesinde bu beklenti %80’e ulaştığından hızlı ticaret kanalları kritik bir büyüme motoruna dönüşüyor. E-ticaret altyapısını güçlendiren küresel perakende medyası pazarı ise devasa bir hacme ulaşarak mevcut ağ sayısında 270'i aşmış bulunuyor.
Yapay zekalı otonom ticaret dönemine geçiş
Ödeme, teslimat ve pazar yeri hizmetlerini tek bir çatı altında toplayan süper uygulamalar (super app) yaygınlaşırken, yapay zekâ destekli alışveriş deneyimleri de tüketici tercihlerini otonom bir modele taşıyor. Yapay zekâ tabanlı sistemlerin tüketiciler adına ürün keşfi ve satın alma süreçlerini üstlendiği bu yeni döneme Doğu Avrupa'daki tüketicilerin %40'ı, Orta Doğu ve Afrika bölgesindekilerin ise yaklaşık üçte ikisi açık olduğunu beyan ediyor.
Küresel perakende ve e-ticaret ekosistemindeki bu büyük dönüşüm, veri takibi ve ölçümleme standartlarında yeni ihtiyaçlar doğuruyor. Statista verilerine göre dünya genelinde perakende e-ticaret satışlarının toplam perakende satışlar içindeki payının yakın gelecekte %20'yi aşması beklenirken, NielsenIQ bu doğrultuda yeni nesil veri ve ölçüm zorluklarını çözmeye odaklanan "Commerce Lab" girişimini hayata geçirdiğini duyurdu. Yeni dönemde, dijital ticaret inovasyonlarını erken adapte edip veri ve içerik kabiliyetlerini tüm kanallara entegre edebilen markaların kalıcı bir avantaj elde edeceği öngörülüyor.
