Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde açıklanan 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) sonrası değerlendirmelerde bulunan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, ekonomi gündemine ilişkin kritik mesajlar verdi. Enflasyon tahminlerindeki revizyonun arka planını paylaşan Karahan, 2020 yılından bu yana dünya genelinde kesintisiz devam eden arz şoklarına dikkat çekti.
Pandemi dönemiyle başlayan, ardından tedarik zincirindeki aksamalar ve ticaret savaşlarıyla tırmanan küresel risklerin bu yıl fiziksel çatışmalarla yeni bir boyuta taşındığını belirten Karahan, bu tablonun yerel fiyatlar üzerindeki baskısını rakamlarla ortaya koydu. Karahan, jeopolitik gerilimlerin ve savaşın Türkiye’deki enflasyon dinamiğine etkisinin yaklaşık 7 puana ulaştığını hesapladıklarını açıkladı.
Para politikasının etkili olduğu alanlarda başarı sağlandı mı?
Savaşın küresel piyasalarda enerji maliyetlerini, taşımacılık navlunlarını ve gıda girdilerini doğrudan yukarı çektiğini ifade eden Karahan; tarımsal üretimde kritik önem taşıyan gübre, petrokimya ve dayanıklı tüketim grubunda ciddi fiyat baskıları yaşandığını hatırlattı. Yapılan tahmin güncellemelerinin bir karamsarlık tablosu olarak algılanmaması gerektiğinin altını çizen Merkez Bankası Başkanı, para politikasının doğrudan temas edebildiği alanlardaki olumlu gelişmelere işaret etti.
İç talepteki dengelenmenin meyvelerini vermeye başladığını belirten Karahan, döviz kuru hareketleri ve emtia fiyatlarındaki artışa rağmen temel mal enflasyonunun öngörülenin altında seyrettiğini söyledi. Karahan, sıkılaşma adımlarının özellikle talebe duyarlı kalemlerde net sonuç verdiğini ve para politikasının etki alanındaki kulvarlarda hedeflenen başarıyı yakaladığını vurguladı.
Hizmet enflasyonu ve katılık ne durumda?
Fiyatlama davranışlarında katılığıyla bilinen hizmet sektöründeki son durumu da değerlendiren Karahan, eğitim ve hizmet gibi ataleti yüksek gruplarda geçmiş dönemlere kıyasla daha sevindirici bir seyir gözlendiğini belirtti. Hizmet tarafında yaşanan yatay hareketliliğin temelinde ise savaş kaynaklı artan ulaştırma ve haberleşme maliyetlerinin yattığını dile getirdi.
OVP bünyesindeki enflasyon patikasıyla Merkez Bankası hedeflerinin çeliştiği yönündeki eleştirilere de yanıt veren Karahan, tüm rakamların ekonomi yönetimiyle eşgüdüm halinde şekillendiğini belirtti. Gelecek dönemde yönetilen ve yönlendirilen fiyatlarda bu koordinasyonun çok daha belirgin olacağını kaydeden Karahan, bir yıl içindeki hedef sapmalarının zamana yayılan etkilerinin geçici olduğunu sözlerine ekledi.
