Milyonlarca kiracının gündeminden düşmeyen fahiş kira artışları ve haksız tahliye baskılarına karşı yargıdan çok konuşulacak bir hamle geldi. Yargıtay, ev sahiplerinin çeşitli baskı yöntemleriyle tahsil ettiği fazla kira bedellerinin iadesiyle ilgili emsal niteliğinde bir karara imza attı.
Ankara'nın Polatlı ilçesinde yaşanan ve Adalet Bakanlığı kanalıyla üst mahkemeye taşınan süreç, kiracılık ilişkilerindeki dengeleri değiştirebilecek nitelikte detaylar barındırıyor.
Tahliye ve Kesinti Tehdidi Mahkemeye Taşındı
Süreç, bir kiracının ev sahibinden gelen "evi boşaltırsın" veya "elektriğini kestiririm" şeklindeki yoğun baskı ve tehditleri yüzünden mecburen yüksek kira ödemek zorunda kalmasıyla başladı. Sürecin ardından ödediği fazla parayı geri almak isteyen kiracı, soluğu yerel mahkemede aldı.
Ancak Polatlı Sulh Hukuk Mahkemesi, doğrudan resmi bir icra takibi ya da zorlaması bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmetti. Yerel mahkemenin bu kararı kesinleşmesinin ardından devreye Adalet Bakanlığı girdi. Bakanlık, kararın hakkaniyetten uzak olduğunu savunarak dosyayı kanun yararına bozma talebiyle Yargıtay'a taşıdı.
Yargıtay'dan "Etikete Değil İçeriğe Bakılır" Vurgusu
Dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Adalet Bakanlığı'nın haklı talebini onaylayarak yerel mahkeme kararını bozdu. Yüksek mahkemenin kararında, hukuki uyuşmazlıklarda davanın isimlendirilmesinin veya şekil şartlarının değil, uyuşmazlığın gerçek içeriğinin ve taraflar arasındaki maddi gerçekliğin esas alınması gerektiği vurgulandı.
Kararda, kiracının korkutma, baskı veya tahliye endişesi altında iradesi sakatlanarak fazladan bir ödeme yapıp yapmadığının titizlikle araştırılması gerektiği belirtildi. Eğer baskı altında ödeme yapıldığı kanıtlanırsa, bu bedelin hukuki dayanağının bulunup bulunmadığına bakılarak iadesine karar verilmesi gerektiğinin altı çizildi.
Hukukçulardan Emsal Karar Değerlendirmesi
Hukuk uzmanları, Yargıtay'ın bu yaklaşımının fahiş artışlar karşısında çaresiz kalan kiracılar için güçlü bir hukuki kalkan oluşturduğuna dikkat çekiyor. Verilen bu kararın, şekilci engeller yüzünden hak arayamayan vatandaşların önünü açacağı ve benzer durumda olan milyonlarca kiracı için önemli bir emsal teşkil edeceği ifade ediliyor.
