Artvin’de altyapı projeleri nedeniyle atıl duruma düşen eski bir ulaşım tüneli, ezber bozan bir vizyonla bölge ekonomisine kazandırıldı. Deriner Barajı'nın inşası sürecinde yol güzergahının değişmesiyle birlikte 2019 yılında tamamen ulaşıma kapatılan Oruçlu Tüneli, mantar yetiştiriciliğinde çığır açan bir tesise dönüştürüldü. İçerisindeki benzersiz nem ve sıcaklık dengesiyle istiridye mantarı üretimi için kusursuz bir doğal laboratuvar haline gelen tünelde ilk hasat, düzenlenen resmi törenle gerçekleştirildi.
Zeytinlik Köyü mevkiindeki eski tünelde hayata geçirilen projenin ilk hasat etkinliğine; Artvin Valisi Dr. Turan Ergün başta olmak üzere il protokolü, tarım paydaşları, yerel üreticiler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Tarımda yenilikçi bir model sunan tesis, kentin toplam mantar üretim hacmini zirveye taşımayı hedefliyor.
Tek Başına Kent Üretimini İkiye Katlayacak
Projenin bölgesel tarım stratejisi açısından taşıdığı önemi vurgulayan Artvin Valisi Dr. Turan Ergün, tesisin mevcut üretim rakamlarını kökten değiştireceğini belirtti. Kent genelindeki seralarda yıllık mantar üretiminin ortalama 150-160 ton bandında seyrettiğini ifade eden Vali Ergün, şu bilgileri paylaştı:
"Bugün ilk hasadını yaptığımız bu tünelin sadece 150 metrelik bölümü tam kapasiteyle devreye girdiğinde, tek başına yıllık 190 tonluk ek bir üretim sağlayacak. Bu da Artvin’in toplam mantar üretim kapasitesini 300 ila 360 ton seviyelerine çıkararak neredeyse ikiye katlamamız anlamına geliyor."
Seralara Karşı %80 Enerji Avantajı: Maliyetler Dibe Vurdu
Tünel ortamında üretim yapmanın lojistik ve mali açıdan devrim niteliğinde avantajlar sunduğunu dile getiren Vali Ergün, geleneksel seracılıkta en büyük gider kalemi olan enerji maliyetlerinin bu yöntemle minimize edildiğini aktardı. Tünelin yıl boyunca sabit kalan doğal ısı dengesine dikkat çeken Ergün, şu ifadeleri kullandı:
"Klasik seralarda kış aylarında ısıtma, yaz aylarında ise soğutma işlemleri için çok ciddi elektrik harcanıyor. Ancak bu tünelde iklimlendirme tamamen doğanın yardımıyla çözülüyor. Sabit sıcaklık sayesinde üreticilerimiz yaklaşık yüzde 80 oranında elektrik tasarrufu elde ediyor. Üstelik üreticilerimizin mantar kompostunu da kendi bünyelerinde üretebilecek olması maliyetleri daha da düşürecek. Temel hedefimiz, ilerleyen dönemlerde tünelin kalan kısımlarını da üretime açarak bu yüksek katma değerli ürünü Artvin tarımının lokomotifi haline getirmektir."
Hedef: Yıllık Tam Kapasiteyle Kesintisiz Üretim
Tesisin operasyonel planlaması hakkında teknik detaylar paylaşan Artvin İli Mantar Üreticileri Birliği Başkanı Ali Fuat Beyaz ise tünelin sağladığı mikroklima avantajıyla birlikte tam kapasiteye ulaşıldığında yıllık bazda net 196 ton istiridye mantarı almayı hedeflediklerini doğruladı.
