İşyerinde çalışma arkadaşlarına ve müşterilere yönelik “canım, balım” gibi hitapların kullanılması ve çalışma ortamının huzurunu bozabilecek ifadelerin sarf edilmesiyle ilgili emsal niteliğinde bir karar verildi. Restoran müdürü olarak görev yapan bir çalışanın, işyerindeki uygunsuz davranışları ve çalışma arkadaşlarının yakınlarına yönelik rahatsız edici sözleri nedeniyle iş sözleşmesi tazminatsız olarak feshedildi. Konuyu yargıya taşıyan çalışan, yerel mahkeme, istinaf ve son olarak Yargıtay sürecinde farklı bir sonuç elde etti. İş hukukunda “haklı nedenle fesih” şartlarının ne olduğu ve bu durumun tazminat haklarına etkisi bu olay üzerinden yeniden gündeme geldi.
İŞYERİNDE UYGUNSUZ DAVRANIŞLAR VE “CANIM, BALIM” HİTABI TAZMİNATSIZ FESİH NEDENİ Mİ?
Bir işletmede müdür pozisyonunda çalışan S.M.’nin, kadın müşterilere yönelik “canım, balım” şeklindeki ifadeleri ve iş yerine gelen çalışma arkadaşı yakınlarına “Bekar mı? Bana ayarlar mısın?” gibi sözler sarf etmesi yargı sürecinin merkezinde yer aldı. İşveren, bu davranışların işyerindeki huzuru bozduğunu ve disiplin ortamını zedelediğini belirterek iş sözleşmesini 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-(e) maddesi uyarınca haklı nedenle feshetti.
İş hukukuna göre işçinin, işverenin güvenini sarsan ve işyerindeki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlarda bulunması, işverene tazminatsız fesih hakkı tanıyabilmektedir. Yargı sürecinde bu tür davranışların iş ilişkisinin devamını zorlaştırdığı değerlendirilmiştir.
MÜDÜRÜN TAZMİNATSIZ İŞTEN ÇIKARILMASI VE YARGITAY SÜRECİ
İşten çıkarılan müdür, İş Mahkemesi’ne başvurarak söz konusu ifadelerin taciz amacı taşımadığını, çalışma ortamındaki arkadaşça konuşmalar kapsamında değerlendirildiğini ileri sürdü. Ayrıca işten çıkarma gerekçesinin düzeltilmesini talep etti.
Mahkeme, tanık beyanları ve işverenin sunduğu tutanakları değerlendirerek çalışanın davranışlarının işyerinde ciddi rahatsızlığa yol açtığına hükmetti. Savunma talebinin imzalanmaması da dosyada yer aldı. İlk derece mahkemesinin kararı Bölge Adliye Mahkemesi tarafından onandı ve dosya Yargıtay’a taşındı. Yargıtay, yapılan inceleme sonucunda işverenin fesih kararını hukuka uygun buldu.
İŞ KANUNU 25/II-(E) VE İŞYERİNDE DAVRANIŞ SINIRLARI
4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesi, işçinin işverene veya çalışma arkadaşlarına karşı güveni sarsan ve ahlak kurallarına aykırı davranışlarını “haklı fesih” kapsamında değerlendirir. Bu kapsamda sözlü veya davranışsal rahatsızlıklar, iş ilişkisinin devamını imkânsız hale getirebilir.
Yargıtay’ın benzer kararlarında da, işyerinde profesyonel sınırları aşan iletişimin ciddi sonuçlar doğurabileceği vurgulanmaktadır. Bu tür durumlarda işverenin tazminatsız fesih hakkı gündeme gelebilir.
İŞYERİNDE İLETİŞİM VE HUKUKİ SONUÇLAR
İşyerinde kullanılan dilin profesyonel sınırlar içinde kalması büyük önem taşır. Özellikle yönetici pozisyonundaki çalışanların hem müşterilere hem de personele yönelik iletişimlerinde daha dikkatli olması gerekir.
Bu tür emsal kararlar, günlük hayatta “şaka” ya da “samimiyet” olarak görülen ifadelerin, şikâyet konusu olması halinde ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir. İşverenlerin ise olası uyuşmazlıklarda süreci yazılı delillerle desteklemesi kritik önem taşır.
