Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, vergi kaybı ve kaçağıyla mücadele stratejilerinde teknolojik bir reform gerçekleştirmeye hazırlanıyor.
Geliştirilen yapay zeka uygulamalarını genişleten VDK, mükelleflerin vergisel risklerini önceden öğrenerek herhangi bir yasal yaptırımla karşılaşmadan durumlarını düzeltebilmelerine imkan tanıyacak "Bilinç Platformu" isimli yeni nesil dijital hizmeti bu yıl içinde kullanıma sunacak.
Web uygulaması mimarisinde çalışacak platform, vergi idaresi ile vatandaş arasında daha şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı bir iletişim modelinin kurulmasını amaçlıyor.
Platformun ilk aşamasında 150'den fazla kural bazlı vergi analizi ve makine öğrenmesi senaryoları aynı anda devreye alınacak. Bu yenilikçi sistem sayesinde mükelleflerin vergisel risk durumları sayısal skorlar haline getirilerek objektif verilerle raporlanacak.
Yapay zeka taramalarında yüksek risk puanı alan mükelleflere, söz konusu açıkları hızlıca bertaraf edebilmeleri için sistem üzerinden dijital rehberlik adımları sunulacak. Klasik ceza odaklı yaklaşımın ötesine geçen bu "ikaz denetimi" modeli, mükelleflerin olası hatalarını erken aşamada fark ederek düzeltmesini sağlayacak.
Ticari ilişkide bulunulan karşı tarafın sahte belge riski de izlenecek
Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir dijital denetim katmanı oluşturacak olan Bilinç Platformu'na, 2024 yılında geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi entegre edilecek. Parasal hareketler üzerinden tespit edilen tüm şüpheli ve riskli işlemler doğrudan mükelleflerin bilgisine sunulacak. Böylece yürüttükleri finansal transferlerin devlet tarafından anlık olarak izlendiğini bilen ticari aktörlerin, vergisel konularda çok daha dikkatli hareket etmesi teşvik edilecek.
Sistemde en dikkat çeken başlıklardan biri de sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanımına karşı alınacak önlemler olacak. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi'nin ürettiği yapay zeka çıktıları doğrultusunda, mükelleflerin ticari ilişki içinde bulunduğu, mal veya hizmet satın aldığı firmalardan kaynaklanan tehlikeler "karşı taraf riski" adı altında şeffafça paylaşılacak.
Bu sayede işletmeler sadece kendi işlemlerini değil, iş yaptıkları tedarikçilerin de güvenilirliğini sorgulama şansı bulacak. Dönüşüm kapsamında sistem üzerinden rehberlik talep eden mükellefler için vergi müfettişleri özel olarak görevlendirilebilecek.
