Nahçıvan, Türkiye’nin doğu sınırında yer alan ve Azerbaycan’a bağlı özerk bir cumhuriyettir. Bu bölgede doğal gaz ihtiyacı, Türkiye üzerinden sağlanan kesintisiz doğal gaz akışıyla karşılanmaktadır. Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı'nın devreye alınması neticesinde Nahçıvan’ın en az 30 yıllık doğal gaz ihtiyacı güvenli ve kesintisiz bir şekilde karşılanmaya devam etmektedir.
Türkiye ile Azerbaycan’ın ortaklaşa hayata geçirdiği Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nin doğal gaz ihtiyacının tamamını Türkiye üzerinden kesintisiz biçimde sağlamaktadır. Hattın resmi açılışı Mart 2025'te gerçekleştirildi ve bu adım, Nahçıvan’ın enerji arzını güvence altına almanın yanı sıra bölgenin İran’a olan doğal gaz bağımlılığını da sona erdirdi. BOTAŞ tarafından inşa edilen 80 kilometre uzunluğundaki hat, günlük 2 milyon metreküpe kadar doğal gaz taşıma kapasitesine sahiptir. Yıllık 500 milyon metreküp doğal gaz taşıma kapasitesine sahip olan hat, Nahçıvan’da yaşayan yaklaşık 500 bin kişinin doğal gaz ihtiyacını en az 30 yıl boyunca karşılayacak şekilde hizmet vermektedir.
Açılış töreninde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev hazır bulundu. Törende Iğdır-Nahçıvan sınırında bulunan Doğalgaz İletim IV. Bölge Müdürlüğü Dilucu Ana Ölçüm İstasyonu’na canlı bağlantı yapılarak, hattın devreye girmesiyle Türkiye üzerinden Nahçıvan’a doğal gaz akışı resmen başlamıştır. Azerbaycan’dan çıkan doğal gaz, TANAP ve Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı üzerinden Iğdır’a ulaştırılmaktadır. Buradan Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı aracılığıyla Nahçıvan’a iletilen gaz, özerk cumhuriyetin doğal gaz ihtiyacının tamamını kesintisiz bir şekilde karşılamaktadır.
Nahçıvan, geçmişte Ermenistan’ın bölgedeki enerji hatlarını kesmesi nedeniyle uzun yıllar ciddi doğal gaz sıkıntısı yaşamıştı. 2005-2025 yılları arasında ise Azerbaycan ile İran arasında yapılan doğal gaz takas anlaşması kapsamında enerji ihtiyacı karşılanmaktaydı. Ancak bu dönemde İran, sunduğu hizmet karşılığında yaklaşık %15 oranında kesinti uyguluyordu. Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı’nın devreye girmesiyle, İran üzerinden sağlanan doğal gaz tedariki tamamen sona erdi. Böylece bölgenin enerji güvenliği, Türkiye ve Azerbaycan iş birliğiyle sağlanmış oldu.
Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı ile enerji arzının güvence altına alınmasının ardından, doğal gaz Nahçıvan’ın en uzak yerleşim yerlerine kadar ulaştırılmıştır. İmar altyapısının bulunmadığı bölgelerde bile vatandaşlar doğal gaz kullanabilmektedir. Nahçıvan’da doğal gaz şebekesi, birçok yerleşim yerinde yer üstüne döşenen çelik borularla dağıtılmakta ve mahalle ile sokak girişlerinde yönlendirme tabelalarını andıran özel taşıyıcı sistemler ile düzenli bir görüntü oluşturarak bakım ve kontrol işlemlerini kolaylaştırmaktadır. Bu sistem sayesinde doğal gaz, kent merkeziyle birlikte kırsal ve en uzak yerleşim noktalarına kadar kesintisiz bir biçimde ulaşmaktadır.
Konu ile ilgili bir açıklama yapan Iğdır Azerbaycan Evi Derneği Başkanı Serdar Ünsal, "Nahçıvan’ın doğal gaz ihtiyacının Türkiye üzerinden karşılanması sevindiricidir. Geçmişte doğal gazın İran üzerinden sağlandığı günlerde yaşanan kesintiler, Nahçıvan’da sıkıntılara neden oluyordu. Artık Türkiye üzerinden ulaştırılmasıyla Nahçıvan önemli ölçüde rahatlamıştır. Doğal gaz ve elektrik bakımından İran’a bağımlılığımız sona ermiştir. Azerbaycan, ürettiği doğal gazı bugün hem Nahçıvan’a hem de Türkiye’ye ulaştırmaktadır. Bu durum, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik ve stratejik iş birliğinin güçlenmesini göstermektedir. Türkiye ile Azerbaycan’ın enerji alanındaki bu iş birliği bazı çevreleri rahatsız etse de bizleri sevindirmektedir. Nahçıvan’ın enerji ihtiyacının Türkiye üzerinden karşılanmasını takdirle karşılıyoruz. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşliğin ve iş birliğinin sonsuza kadar devam etmesini umut ediyoruz." ifadelerini kullandı.
NAHÇIVAN'DA DOĞAL GAZ ŞEBEKESİ, BİRÇOK YERLEŞİM YERİNDE YER ALTINA DEĞİL, YER ÜSTÜNE DÖŞENEN ÇELİK BORULARLA DAĞITILIYOR.
