Orta Doğu’da yaşanan çatışmaların enerji piyasaları üzerindeki etkisi küresel piyasalarda yakından izleniyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik tehdit içeren açıklamaları, dünya enerji ticareti açısından kritik öneme sahip olan bu geçiş noktasındaki sevkiyatlara ilişkin endişeleri artırdı.
Enerji arzına ilişkin risklerin gündeme gelmesiyle petrol fiyatlarında sert yükselişler yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı 114,3 dolara kadar yükselerek Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Analistler, Brent petrolün en son bu seviyelere Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başladığı dönemde ulaştığını belirtti. Geçen hafta Brent petrolün yüzde 28 artışla 92,7 dolara yükseldiği ve bu artışın 3 Nisan 2020 haftasından bu yana en hızlı haftalık yükseliş olduğu kaydedildi.
Enflasyon Endişeleri Merkez Bankalarını Etkiliyor
Petrol fiyatlarındaki artışın üretim ve enerji maliyetlerini yükseltmesi nedeniyle dünya genelinde enflasyonist baskıların güçlenebileceğine yönelik kaygılar öne çıktı. Bu durum, merkez bankalarının para politikalarında daha temkinli adımlar atabileceği beklentilerini gündeme getirdi.
Tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar, hasar gören tesisler ve lojistik riskler de enerji maliyetlerindeki yükselişin devam edebileceğine yönelik değerlendirmeler arasında yer aldı. Bu gelişmelerin küresel tüketiciler ve işletmeler için yakıt fiyatlarının haftalar ya da aylar boyunca yüksek kalabileceği yönündeki beklentileri artırdığı ifade edildi.
ABD Ekonomisinde Zayıf Veriler Açıklandı
ABD ekonomisine ilişkin açıklanan son veriler de küresel piyasaların odağında yer aldı. ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre ülkede tarım dışı istihdam şubat ayında beklentilerin aksine 92 bin kişi azaldı. Aynı dönemde işsizlik oranı yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e yükseldi.
Tarım dışı istihdama ilişkin ocak ve geçen yılın aralık ayı verilerinde de aşağı yönlü revizyon yapıldı. Bu gelişmelerin olumsuz hava koşulları ve sağlık sektöründeki grevlerin etkisiyle gerçekleştiği belirtildi.
ABD Ticaret Bakanlığı verilerine göre ise perakende satışlar ocak ayında aylık bazda yüzde 0,2 azaldı.
Fed Yetkililerinden Para Politikası Mesajları
ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da piyasalarda yakından takip edildi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, İran ile yaşanan savaşın enflasyon üzerinde kalıcı bir etkisi olmasını beklemediğini ifade etti.
San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise zayıf gelen istihdam verilerinin para politikası açısından karar alma sürecini daha zor hale getirebileceğini söyledi. Boston Fed Başkanı Susan Collins, enflasyonun yüzde 2 hedefi doğrultusunda kalıcı bir düşüş göstermesine ilişkin daha net veriler görmek istediklerini belirtti.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack faiz oranlarının bir süre daha sabit tutulması gerektiğini ifade ederken, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran ise zayıf istihdam verilerinin faiz indirimi gerekçelerini güçlendirdiğini söyledi.
ABD ve Avrupa Borsalarında Düşüş
Küresel gelişmelerin etkisiyle ABD borsaları haftayı düşüşle tamamladı. Dow Jones endeksi yüzde 0,95, S&P 500 endeksi yüzde 1,33 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,59 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni haftaya da düşüşle başladı.
Avrupa borsalarında da benzer bir seyir görüldü. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,24, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,02, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,65 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,94 geriledi.
Asya Borsalarında Sert Düşüş
Asya piyasalarında da petrol fiyatlarındaki yükselişin enerji ithalatına bağımlı ekonomiler üzerindeki etkisine yönelik endişeler öne çıktı. Haftanın ilk işlem gününde bölge borsalarında sert düşüşler yaşandı.
Kapanışa yakın işlemlerde Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 6,5, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,6, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,1 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 7,8 geriledi.
Borsa İstanbul ve Döviz Piyasaları
Türkiye’de Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi cuma gününü yüzde 2,19 değer kaybederek 12.792,81 puandan tamamladı. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise akşam seansında yüzde 0,42 düşüşle 14.842 puandan işlem gördü.
Dolar/TL ise cuma gününü yüzde 0,2 artışla 44,0690 seviyesinde tamamladı. Yeni haftanın açılışında dolar/TL bankalararası piyasada 44,0840 seviyesinde işlem gördü.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul’da açığa satış işlemlerine ilişkin yasak ve kredili işlemlerde öz kaynak oranının esnetilmesine yönelik uygulamaların 13 Mart seans sonuna kadar devam etmesine karar verdi.
