Küresel petrol piyasalarında hafta boyunca yaşanan yükselişin ardından fiyatlar haftanın son işlem gününde geriledi. ABD'de üretici enflasyonu verisinin beklentilerin üzerinde gelmesi, Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentileri etkilerken güçlenen dolar da petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. Brent petrolün varil fiyatı 11 Eylül 2026 sabahında 105 dolar seviyesine çekildi. Buna karşın Orta Doğu'daki jeopolitik gerilim ve petrol sevkiyatına ilişkin riskler, fiyatlardaki düşüşü sınırlayan başlıca unsurlar arasında yer aldı.
Petrol fiyatları neden düştü?
Petrol fiyatlarında yaşanan geri çekilmede ABD ekonomisine ilişkin veriler ve para politikası beklentileri etkili oldu. ABD'de açıklanan üretici fiyat endeksinin ağustos ayında yüzde 0,4 yükselmesi, enflasyon baskısının sürdüğüne yönelik değerlendirmeleri güçlendirdi. Bu gelişme, Fed'in faiz politikasında daha sıkı bir tutum izleyebileceği beklentisini artırdı.
Piyasalarda Fed'in gelecek haftaki toplantısında 25 baz puanlık faiz artışı yapabileceğine ilişkin beklenti yüzde 72 seviyesine kadar çıktı. Faiz oranlarının yüksek kalması veya artırılması, küresel ekonomik aktivitenin ve enerji talebinin yavaşlayabileceği beklentisini beraberinde getiriyor.
Bu nedenle yatırımcıların petrol kontratlarında satışa yönelmesi fiyatların önceki günlerdeki yükselişini kısmen geri vermesine neden oldu. Petrol piyasasındaki hareket, yalnızca arz endişeleriyle değil, aynı zamanda para politikası beklentileriyle de şekilleniyor.
Brent petrol kaç dolar?
Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, önceki gün 109,68 dolara kadar yükseldikten sonra günü 107,63 dolardan tamamladı. 11 Eylül sabahında ise fiyat yüzde 1,6 gerileyerek saat 09.16 itibarıyla 105,84 dolar seviyesinde işlem gördü. ABD tipi WTI ham petrolünün ekim vadeli kontratı ise aynı saatlerde 100,97 dolar seviyesinde bulunuyordu.
Gün içindeki düşüşe rağmen petrol fiyatları haftalık bazda yüksek seviyelerini koruyor. Reuters verilerine göre Brent petrol, 11 Eylül sabahındaki geri çekilmeye karşın haftayı yüzde 10'un üzerinde yükselişle ve 100 doların üzerinde tamamlamaya hazırlanıyor. WTI da 100 dolar seviyesinin üzerinde seyrediyor.
Bu tablo, günlük fiyat hareketi ile haftalık eğilim arasında fark olduğunu gösteriyor. Son işlem günündeki düşüş, hafta boyunca oluşan yükselişin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Dolar ve faiz baskısı petrolü nasıl etkiledi?
Petrol uluslararası piyasalarda ağırlıklı olarak dolar üzerinden fiyatlandığı için ABD para birimindeki hareketler emtia fiyatları üzerinde doğrudan etkili olabiliyor. Doların değer kazanması, petrolü diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından daha pahalı hale getirerek talep üzerinde baskı oluşturabiliyor.
Faiz tarafında ise beklentilerin güçlenmesi, enerji talebine ilişkin endişeleri artırıyor. Daha yüksek faiz oranları ekonomik faaliyetleri yavaşlatabileceği için ulaşım, sanayi ve üretim gibi alanlarda petrol tüketiminin zayıflayabileceği düşünülüyor.
11 Eylül'de ABD 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5 seviyesine yaklaşması da küresel piyasalarda dikkat çekti. Yükselen tahvil getirileri ve güçlenen dolar, petrol dahil dolar cinsinden fiyatlanan emtialarda satış baskısının oluşmasına katkı sağladı.
Orta Doğu'daki gerilim petrol fiyatlarını nasıl etkiliyor?
Petrol fiyatlarındaki düşüşe rağmen Orta Doğu'daki gelişmeler piyasada arz endişelerinin devam etmesine neden oluyor. Yemen'de Husilerin Mocha Limanı'nın kontrolünü ele geçirmesi, Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığı açısından yeni riskler oluştururken Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğine ilişkin sorunlar da yakından izleniyor.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticareti açısından kritik geçiş noktalarından biri olduğu için bölgedeki herhangi bir sevkiyat aksaması petrol arzına ilişkin beklentileri değiştirebiliyor. Bu nedenle piyasalarda bir tarafta yüksek faiz ve güçlü dolar kaynaklı aşağı yönlü baskı, diğer tarafta jeopolitik risklerden kaynaklanan arz endişeleri bulunuyor.
Reuters'ın 11 Eylül tarihli değerlendirmesine göre Brent petrolün 100 doların üzerinde kalmasında Orta Doğu'daki sevkiyat riskleri etkili olurken, gün içindeki düşüşte yatırımcıların yükselen fiyatların ardından satışa yönelmesi de rol oynadı.
Petrol fiyatları yeniden yükselecek mi?
Petrol fiyatlarının yönünde önümüzdeki dönemde birkaç temel faktör belirleyici olacak. Orta Doğu'daki çatışmaların seyri, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'deki petrol taşımacılığının durumu, ABD petrol stokları, küresel üretim ve Çin'in petrol talebi piyasaların takip ettiği başlıklar arasında bulunuyor.
ABD'de ticari ham petrol stokları son haftada yaklaşık 400 bin varil azalırken günlük petrol üretimi 13 milyon 947 bin varil seviyesinde kaldı. Piyasa açısından stoklardaki hareket ile üretimin yüksek seviyesini koruması, arz-talep dengesinin izlenmesinde önem taşıyor.
Teknik seviyelerde ise Brent petrol için 108,65 dolar direnç, 104,07 dolar ise destek bölgesi olarak takip ediliyor. Fiyatın bu seviyelerin üzerinde veya altında kalıcı hareket göstermesi, kısa vadeli piyasa yönü açısından önem taşıyabilir. Ancak petrol fiyatlarının yeniden yükselip yükselmeyeceği, özellikle jeopolitik gelişmeler ile Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentilerin nasıl değişeceğine bağlı olacak.
