Küresel finans piyasaları, Orta Doğu'dan gelen sıcak çatışma haberlerinin gölgesinde yeni haftaya sert bir riskten kaçış dalgasıyla adım attı. ABD ve İran arasındaki askeri misillemelerin karşılıklı olarak boyut değiştirmesi, merkez bankalarının enflasyonla mücadele stratejilerini zora sokarken, varlık fiyatlarında da kartların yeniden karılmasına neden oluyor.
Hürmüz'de Tanker Hareketliliği Azaldı: Petrol Fiyatları Zirveye Koşuyor
Orta Doğu'daki askeri hareketliliğin merkez üssü küresel enerji ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı oldu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM), İran'ın hava savunma, radar ve İHA depolama tesislerine yönelik yoğun hava saldırıları gerçekleştirdiğini açıklaması bölgedeki tansiyonu zirveye taşıdı. Tahran yönetiminin ise inşaatı devam eden Darhovin Nükleer Enerji Santrali'nin hedef alındığını duyurarak bu hamleyi "tehlikeli bir girişim" olarak nitelendirmesi, jeopolitik riskleri daha da perçinledi.
Savaşın gölgesinde kalan Hürmüz Boğazı'nda petrol tankerlerinin hedef alındığına dair akış, küresel enerji arz güvenliğine yönelik korkuları tetikledi. Boğazdan geçişlerin gözle görülür şekilde azalmasıyla birlikte Brent petrolün varil fiyatı yüzde 88,9 dolara kadar tırmanarak son bir ayın en yüksek seviyesini test etti. Piyasalar, çatışmaların bir kara harekatına evrilme ihtimalini en büyük risk unsuru olarak fiyatlıyor.
Fed'in Faiz Rotasında "Enflasyon" Çıkmazı
Enerji maliyetlerindeki ani yükseliş, küresel enflasyonun yeniden ivme kazanacağı endişelerini beraberinde getirirken, merkez bankalarının para politikalarına yönelik öngörüleri de bulanıklaştırıyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack'ın, istihdam piyasasının maksimum seviyeye yakın olduğunu belirterek "Asıl endişe kaynağımız ısrarcı yüksek enflasyon" çıkışı, şahin beklentileri destekledi. Para piyasalarında Fed'in eylül ayında 25 baz puanlık faiz artışına gitme ihtimali yüzde 70 seviyesinde fiyatlanırken, bankanın önümüzdeki 12 aylık periyotta iki kez faiz artırabileceği tahmin ediliyor. Bu gelişmelerle ABD 10 yıllık tahvil faizleri yüzde 4,55'te dengelenirken, dolar endeksi hafif bir gevşemeyle 100,7 seviyesinden işlem görüyor. Jeopolitik risklerin güvenli limanı olan altının ons fiyatı ise yeni haftanın ilk gününde şaşırtıcı bir şekilde yüzde 0,2 kayıpla 4 bin 10 dolar seviyesine çekildi.
Avrupa'da Gözler Burnham'ın İlk Mesajlarında ve ECB'de
Avrupa vadeli piyasaları yeni haftaya karışık bir seyirle başlarken, kıtadaki yatırımcılar hem Orta Doğu'daki gelişmeleri hem de kritik siyasi ve makroekonomik başlıkları izliyor. İngiltere'de Başbakanlık koltuğuna oturan Andy Burnham'ın bugün yapacağı ilk ulusa sesleniş konuşmasında, ülke ekonomisinin yeni yol haritasına dair ipuçları aranacak. Öte yandan bu hafta toplanacak olan Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faizleri sabit bırakması beklenirken, eylül ayına yönelik faiz artış sinyali verip vermeyeceği ve Başkan Christine Lagarde'ın sözle yönlendirmeleri radarın merkezinde yer alıyor.
Asya'da Yapay Zeka Balonu Sancısı ve Tatil Sessizliği
Asya borsalarında haftanın ilk gününde ayrışan bir görünüm hakim oldu. Japonya piyasalarının Denizcilik Günü nedeniyle kapalı olması küresel işlem hacimlerini aşağı çekerken, Çin'de kredi faiz oranlarının (1 yıllık yüzde 3, 5 yıllık yüzde 3,5) sabit bırakılması Şanghay ve Hang Seng endekslerine pozitif yansıdı.
Buna karşın, yapay zeka ve yarı iletken sektörünün kalbi olan Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,8 sert düştü. Çinli teknoloji şirketlerinin çok daha düşük maliyetlerle yüksek performanslı yapay zeka dil modelleri geliştirdiğini duyurması, sektördeki mevcut yüksek değerlemelerin sorgulanmasına yol açtı. Bu gelişmelerle teknoloji devleri SK Hynix yüzde 2,3, Samsung yüzde 4 ve Hanmi Semicon yüzde 8,7 değer kaybetti.
Yurt İçinde Gözler Merkez Bankası'nın Anketinde
Yurt içinde ise Borsa İstanbul, geçtiğimiz haftanın son işlem gününde gelen yüzde 1,90'lık sert satışın ardından 13.981,05 puandan yeni haftayı bekliyor. Yeni günün ilk işlemlerinde dolar/TL kuru 47,1750 seviyesinden yatay-pozitif bir başlangıç yaptı. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'in Türkiye'nin kredi notunu "BB-" ve görünümünü "durağan" olarak teyit etmesi piyasalar açısından önemli bir çıpa olarak kalmaya devam ediyor.
Analistler, bugün yurt içinde TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi ve yurt dışı ÜFE verilerinin takip edileceğini belirterek, BIST 100 endeksinde teknik olarak 13.900 ve 13.800 seviyelerinin güçlü destek, 14.100 ve 14.200 seviyelerinin ise olası tepki yükselişlerinde direnç konumunda olduğunu vurguluyor.
