Dünya ekonomisi, Orta Doğu’dan gelen sıcak çatışma haberleriyle yeni haftaya yüksek risk algısı ve satış baskısıyla uyandı. ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarını sıklaştırması ve küresel petrol ticaretinin şah damarı konumundaki Hürmüz Boğazı’nda tırmanan gerilim, varlık fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açıyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM), ticari gemilere müdahale eden İran unsurlarına karşı bu hafta üçüncü dalga saldırılarını başlattığını duyurması, piyasalardaki yangını körükledi.
Körfez bölgesinde misilleme saldırılarının artmasıyla birlikte enerji koridorlarındaki güvenliğin tehlikeye girmesi, yatırımcıları savunma pozisyonuna geçmeye zorladı. Bu süreçte tahvil piyasalarında satışlar yoğunlaşırken, küresel hisse senedi piyasalarında da kırmızı renk hakim oldu.
Petrol Fiyatları Alev Aldı, Altın Baskı Altında
İran’ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidi ve bölgedeki gemi trafiğine müdahale etmesi, petrol piyasasını doğrudan tetikledi. Haftanın ilk işlemlerinde Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,1 oranında dikkate değer bir sıçrama gerçekleştirerek 79,1 dolar seviyesine ulaştı.
Enerji maliyetlerindeki bu ani yükseliş, küresel ölçekte enflasyon endişelerini yeniden hortlattı. Merkez bankalarının yüksek enflasyon karşısında "şahin" faiz politikalarını sürdüreceği beklentisi, ABD 10 yıllık tahvil faizlerini 3 baz puan artışla yüzde 4,59’a taşırken, Dolar Endeksi de gücünü koruyarak 101,1 seviyesine yükseldi. Likiditenin dolara kayması ve artan tahvil faizleri, güvenli liman olarak bilinen altını ise baskıladı; ons altın yüzde 1,3 değer kaybederek 4 bin 55 dolara geriledi.
Fed’den Kritik İtiraf: "Enflasyonu 3 Unsur Tetikliyor"
Yaşanan gelişmeler, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) eylül ayındaki para politikası toplantısında faiz artışına gitme olasılığını neredeyse kesinleştirdi. Fed’in Kongre için hazırladığı son Para Politikası Raporu’nda, Orta Doğu kaynaklı yüksek belirsizliklere rağmen ekonomik aktivitenin güçlü kalmaya devam ettiği vurgulandı. Ancak rapordaki asıl dikkat çekici nokta, enflasyonu tırmandıran faktörlerin sıralanışı oldu. Fed;
Küresel gümrük vergilerindeki artışları,
Çatışmalar nedeniyle fırlayan enerji maliyetlerini,
Yapay zeka yatırımlarının yarattığı muazzam talep artışını,
fiyat istikrarının önündeki en büyük üç engel olarak ilan etti. Piyasa aktörleri, bu hafta Fed Başkanı Kevin Warsh’un Senato ve Temsilciler Meclisi’nde yapacağı sunumlar ile ABD'den gelecek yeni enflasyon verilerine kilitlenmiş durumda.
Asya'da Teknoloji Depremi, Avrupa’da Karışık Seyir
Küresel risk iştahındaki düşüşten en büyük darbeyi Asya borsaları aldı. Özellikle teknoloji hisselerinde yaşanan sert satışlar, Güney Kore’nin Kospi endeksini yüzde 8 gibi dramatik bir düşüşe sürükledi. Bölgenin devlerinden SK Hynix yüzde 13,4, Samsung Electronics ise yüzde 9,2 değer kaybetti. Japonya'da Nikkei 225 endeksi de günü yüzde 2,1 kayıpla kapattı.
Avrupa cephesinde ise cuma günü ABD ve İran arasında teknik görüşmelerin başladığına dair zayıf iyimserlik rüzgarları esmiş, havacılık sektöründeki satın alma hamleleri (Apollo'nun easyJet teklifi) piyasayı desteklemişti. Ancak yeni haftanın vadeli kontratlarında, Almanya'da enflasyonun yüzde 2,3'e gerilemesine rağmen karışık bir seyir öne çıkıyor. Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) temmuzda pas geçip eylülde faiz artırma ihtimali de masadaki yerini koruyor.
Yurt İçinde Gözler Cari Açık ve Fitch Değerlendirmesinde
Geçtiğimiz haftayı alıcılı bir seyirle tamamlayarak 14.321,19 puandan kapatan Borsa İstanbul (BIST 100), küresel satış baskısının ortasında yön aramaya çalışıyor. Analistler, endekste yukarı yönlü hareketlerde 14.400 ve 14.500 puan seviyelerinin direnç; olası geri çekilmelerde ise 14.200 ve 14.100 puanın güçlü destek konumunda olduğunu belirtiyor. Dolar/TL kuru ise yeni güne hafif bir yükselişle 47,0000 seviyesinden başladı.
Makroekonomik veri takviminde bugün yurt içinde perakende satışlar ve mayıs ayı ödemeler dengesi verileri takip edilecek. Piyasa analistlerinin beklentisi, mayıs ayında cari işlemler hesabının 1 milyar 127,5 million dolar açık vereceği, yıl genelindeki toplam açığın ise 52 milyar doları aşacağı yönünde. Haftanın ilerleyen günlerinde uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’in Türkiye değerlendirmesi de yurt içi piyasaların yönü üzerinde belirleyici bir rol oynayacak.
