Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan güncel finansal veriler, reel sektörün döviz açık pozisyonunda dikkat çekici bir toparlanmaya işaret ediyor. Finansal kesim dışındaki firmaların net döviz pozisyonu açığı, mayıs ayında bir önceki aya kıyasla 1 milyar 857 milyon dolar azalarak 204 milyar 415 milyon dolar seviyesine geriledi.
Varlık Tarafında Türev Ürünler ve Mevduat Dopingi
Mayıs döneminde şirketlerin döviz yükümlülüklerindeki artışa rağmen varlık büyümesinin daha kuvvetli gerçekleşmesi, net açıkta yaşanan gerilemenin ana kaynağı oldu. Bir önceki aya göre reel sektörün toplam döviz varlıkları 3 milyar 175 milyon dolar genişledi.
Varlık yapısındaki değişim ayrıntılı incelendiğinde, risk yönetiminde aktif olarak kullanılan türev varlıklar 1 milyar 568 milyon dolar ile en yüksek artışı kaydetti. Bu kalemi, 1 milyar 19 milyon dolarlık artışla yurt içi bankalardaki döviz mevduatları ve 736 milyon dolarlık yükselişle yurt dışı doğrudan sermaye yatırımları takip etti. Buna karşılık, sermaye piyasası araçları olan menkul kıymetler 128 milyon dolar, ihracat alacakları ise 19 milyon dolar düşüş gösterdi.
Borç Yapısında Uzun Vade Tercihi Öne Çıkıyor
Aynı dönemde reel sektörün döviz yükümlülükleri de artış eğilimini sürdürdü; ancak bu yükseliş varlık tarafındaki güçlü performansın gerisinde kaldı. Firmaların toplam döviz borçları bir önceki aya kıyasla 1 milyar 319 milyon dolar artış kaydetti.
Yükümlülüklerin alt kalemlerinde yurt dışından temin edilen nakdi krediler 1 milyar 124 milyon dolar, yurt içi bankalardan sağlanan nakdi krediler 698 milyon dolar ve türev yükümlülükler 145 milyon dolar arttı. Ticari borç tarafında ise olumlu bir gelişme yaşanarak ithalat borçlarında 649 milyon dolarlık gerileme kaydedildi.
Kısa Vadeli Krediler Düşerken Uzun Vadeli Borçlanma Arttı
Kredilerin vade kompozisyonu incelendiğinde, şirketlerin finansman stratejilerinde borç vadelerini uzatma eğiliminde olduğu gözleniyor. Mayıs döneminde yurt içinden sağlanan kısa vadeli krediler 123 milyon dolar, uzun vadeli krediler ise 576 milyon dolar arttı.
Dış finansman bacağında ise belirgin bir vade değişimi gerçekleşti. Yurt dışından sağlanan kısa vadeli krediler 440 milyon dolar azalırken, uzun vadeli kredilerde 916 milyon dolarlık artış kaydedildi. Bu tablo, şirketlerin kısa vadeli borç yenileme baskısını hafifletmeye odaklandığını gösteriyor.
Kısa Vadeli Net Döviz Fazlasında Güçlü Görünüm
Reel sektörün kısa vadeli likidite yapısı dayanıklılığını korumaya devam ediyor. Mayıs ayı itibarıyla kısa vadeli varlıklar 150 milyar 983 milyon dolar seviyesine ulaşırken, kısa vadeli yükümlülükler 141 milyar 72 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Bu gelişmeler ışığında, Kısa Vadeli Net Döviz Pozisyonu Fazlası bir önceki aya göre 2 milyar 693 milyon dolar yükselerek 9 milyar 911 milyon dolara ulaştı. Toplam borç stoku içerisindeki riski gösteren kısa vadeli yükümlülüklerin payı ise yüzde 36 seviyesinde dengelendi.
