Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), reel sektörün genel gidişatına ve beklentilerine ışık tutan temmuz ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) sonuçlarını açıkladı. İmalat sanayisinde faaliyet gösteren 1.985 iş yerinin katılımıyla hazırlanan ankete göre, mevsimsellikten arındırılmış RKGE, temmuz ayında bir önceki aya kıyasla 0,8 puanlık sınırlı bir düşüş kaydederek 101,2 seviyesine geriledi. Mevsimsellikten arındırılmamış endeks ise aynı dönemde 1,3 puan düşüşle 102,2 olarak gerçekleşti.
İhracat ve İstihdam Beklentisi Endeksi Yukarı Taşıdı
Endeksi oluşturan alt bileşenler detaylıca incelendiğinde, önümüzdeki döneme ilişkin üretim ve dış pazar beklentilerinin endeksi olumlu yönde desteklediği görüldü. Gelecek üç aya ilişkin ihracat sipariş miktarı, toplam istihdam artışı beklentisi, mevcut mamul mal stoku seviyesi ve üretim hacmine dair değerlendirmeler endeksteki düşüşü sınırlandıran ana unsurlar olarak öne çıktı.
Yatırım İştahı ve İç Pazarda Temkinli Duruş
Buna karşın, sanayicinin sabit sermaye yatırım harcamalarına yönelik eğiliminde ve iç pazar dinamiklerinde daha temkinli bir duruş hakim oldu. Gelecek 12 aya ilişkin sabit sermaye yatırım harcaması beklentileri, mevcut ve son üç aydaki toplam sipariş miktarı ile genel gidişata dair değerlendirmeler endeksi aşağı yönlü etkileyen faktörler arasında yer aldı.
Son üç aylık döneme bakıldığında, üretim hacmi ve dış satışlarda artış bildirenlerin ağırlığı artarken, iç piyasa siparişlerındaki daralma eğilimi daha belirgin hale geldi. Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında kaldığı yönündeki algı güçlenirken, stok birikimine dair endişelerin hafiflediği gözlendi.
Üreticinin ÜFE Beklentisi Yüzde 31,3'e Geriledi
Maliyet ve fiyatlama cephesinde ise dezenflasyonist süreci destekleyen işaretler dikkat çekti. Son üç ayda ortalama birim maliyetlerde artış olduğunu bildirenler ile gelecek üç ayda maliyet artışı bekleyen sanayicilerin oranı geriledi. Benzer şekilde, önümüzdeki üç aya ilişkin satış fiyatı artış beklentilerinde de bir yumuşama kaydedildi.
Sanayicilerin gelecek 12 aylık dönem sonu itibarıyla yıllık ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi) beklentisi, bir önceki aya göre 0,2 puan azalarak yüzde 31,3 seviyesine çekildi.
Üretim Önündeki En Büyük Engel: Talep Yetersizliği
Anket sonuçları, imalat sektöründe faaliyet gösteren firmaların karşılaştığı kısıtlayıcı unsurları da gözler önüne serdi. Temmuz ayında katılımcıların yüzde 56,9'u üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını dile getirdi. Üretimini sınırlandıran bir etken olduğunu belirten firmalar arasında ise yüzde 12,7 ile "talep yetersizliği" ilk sırada yer aldı. Talep yetersizliğini sırasıyla mali imkansızlıklar, ham madde ve ekipman yetersizliği ile iş gücü kısıtları takip etti.
