Türkiye, iç piyasadaki gıda fiyatlarını dengelemek ve yerli üreticiyi küresel rekabete karşı korumak amacıyla ithalat rejiminde kapsamlı bir revizyona gitti. Resmi Gazete’de yayımlanan 11506 ve 11508 sayılı Cumhurbaşkanı kararları doğrultusunda; tarım, gıda ve hayvancılık ürünlerinin gümrük vergileri yeniden şekillendirildi. Yeni düzenleme, bir taraftan tüketiciyi fiyat artışlarından korumayı hedeflerken, diğer taraftan yerli üretime stratejik bir kalkan oluşturuyor.
Kuru Soğanda Fiyat Artışına İthalat Freni
İç piyasadaki arz güvenliğini sağlamak ve spekülatif fiyat hareketlerinin önüne geçmek adına en dikkat çekici adım kuru soğanda atıldı.
Yapılan düzenlemeyle, kuru soğan ithalatında uygulanan gümrük vergisi 31 Ağustos 2026 tarihine kadar geçerli olmak üzere yüzde 49,5'ten yüzde 5 seviyesine çekildi. Bu hamleyle piyasadaki arzın artırılması ve etiket fiyatlarının makul seviyelere gelmesi amaçlanıyor. Öte yandan, Türkiye'nin özel ticaret anlaşmaları bulunan Bosna-Hersek, Singapur ve Kosova ise bu vergi indiriminin ve genel düzenlemenin dışında tutuldu.
İthal Cevize Ton Başına Ek Maliyet Dopingi
Karar, tüketici odaklı indirimlerin yanı sıra yerli üreticinin elini güçlendirecek ciddi koruma tedbirlerini de barındırıyor. Özellikle son dönemde ithal ürünlerin baskısı altında kalan ceviz üreticileri için gümrük hattında maliyetler ciddi oranda artırıldı.
Yeni tarifeye göre;
Kabuklu ceviz ithalatındaki ton başına ek mali yükümlülük 451 dolardan 738 dolara çıkarıldı.
İç ceviz ithalatında ise bu rakam ton başına 1.099 dolardan 1.772 dolara yükseltildi.
Makarna ve Kurutulmuş Bibere Tercihli Tarife Kalkanı
Düzenlemenin hedefindeki diğer gıda kalemleri ise makarna ve kurutulmuş tatlı biber oldu. Yerli sanayiyi desteklemek amacıyla, aralarında tercihli ticaret anlaşması bulunmayan ülkelerden yapılacak belirli makarna çeşitlerinin ithalatına yüzde 10 ilave gümrük vergisi uygulanacak. Kurutulmuş tatlı biber ithalatında ise bazı ülke grupları için uygulanan yüzde 19,5 oranındaki gümrük vergisi, keskin bir artışla yüzde 41'e ulaştırıldı.
Şeker Türevlerine Sıkılaştırma, Sağlık Ürünlerine Kolaylık
Yeni ithalat rejimi yalnızca temel gıdaları değil, sanayi hammaddelerini ve sağlık sektörünü de etkiliyor. Glikoz ve oligofruktoz gibi hazır gıdalarda sıklıkla kullanılan şeker türevlerindeki indirimli vergi uygulamalarının sınırları daraltıldı. Buna karşın, sosyal devlet ilkesi gereği sağlık amaçlı özel gıdalar ile enteral beslenme ürünlerinin ithalatında belirli kriterleri karşılaması şartıyla gümrük vergisi kolaylıkları sağlandı.
İthalatçılara 30 Günlük Geçiş Süresi 11 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla resmen yürürlüğe giren kararlarda, ani maliyet artışlarından iş dünyasının olumsuz etkilenmemesi de unutulmadı. Vergisi artırılan ürün grupları için ithalatçılara 30 günlük bir geçiş opsiyonu tanındı.
