Rusya bankacılık sektöründe kârlılık baskısı ve likidite sıkışıklığı günden güne derinleşiyor. Rusya Merkez Bankası’nın yayımladığı son veriler, ülkedeki kredi kuruluşlarının yaklaşık dörtte birinin (yüzde 24,5) yılı zararla sürdürdüğünü ortaya koydu. Sene başından bu yana bilançosu eksiye geçen finans kuruluşu sayısı yüzde 87 gibi yüksek bir oranla artarak 86’ya fırladı. Kırmızı alarm veren bu kurumların 65’ini doğrudan bankalar oluştururken, sektördeki toplam net kaybın 90,2 milyar ruble düzeyine ulaştığı belirtiliyor.
Küçük ve Bölgesel Bankalar Yüksek Faiz Kıskacında
Sektördeki erime özellikle kısıtlı sermayeye sahip küçük çaplı ve bölgesel bankalarda hissediliyor. Yüksek faiz ortamının hakim olduğu dönemde müşterilerine yüksek getirili mevduat sunarak kaynak toplayan bu kurumlar, Merkez Bankası'nın faiz indirim döngüsüne girmesiyle birlikte gelir-gider dengesini kaybetti. Mevduat maliyetleri yüksek seviyelerde kalırken, kredi getirilerinin aynı hızda artırılamaması bankaların kâr marjlarını tamamen eritti. Müşteri portföyü dar olan kuruluşlar, büyük oyuncularla faiz yarışına giremedikleri için operasyonel zararlarını yeni kredi hacimleriyle de kapatamıyor.
Sorunlu Krediler İkiye Katlandı, Likidite Açığı Zirve Yaptı
Bankacılık sistemini tehdit eden bir diğer kritik faktör ise geri dönmeyen borçlardaki hızlı tırmanış oldu. Şirket kredileri içinde problemli veya takibe düşmüş borçların payı, 2025’in son çeyreğinde yüzde 11 sınırını aştı. Bu rakam, bir önceki yılın aynı döneminde kaydedilen yüzde 5,8’lik oranla kıyaslandığında riskin iki katına çıktığını gösteriyor. Batan krediler nedeniyle bankaların ayırmak zorunda kaldığı yüksek karşılık tutarları, bilançolar üzerindeki baskıyı artırıyor.
Tüm bunlara ek olarak, sektördeki likidite darlığı rekor seviyelere yaklaştı. Ağustos ayı ortası itibarıyla sistemdeki toplam likidite açığı 2,7 trilyon rubleye ulaşarak Mart 2022'de yaşanan finansal çalkantıdan bu yana en yüksek düzeye çıktı.
Sektörde Büyük Birleşme ve Satın Alma Dalgası Bekleniyor
Tüm bu olumsuz tabloya rağmen Rusya Merkez Bankası, sektörün genel bünyesinin sağlam durduğunu vurgulayarak yıl sonu toplam bankacılık kârının 3,9 ila 4,4 trilyon ruble bandında gerçekleşeceğini öngörüyor. Ancak ekonomi uzmanları, regülatörün bu iyimser tahminine karşın sahadaki tablonun farklı bir dönüşüme işaret ettiğine dikkat çekiyor.
Özellikle 2028 yılı itibarıyla yürürlüğe girecek olan daha katı asgari sermaye gereksinimleri, küçük bankaların mevcut iş modellerini sürdürmesini imkansız hale getirebilir. Önümüzdeki dönemde zayıf halka konumundaki bölgesel bankaların, daha büyük finans grupları tarafından yutulacağı veya birleşmeler yoluyla piyasadan çekileceği bir konsolidasyon sürecinin hız kazanması bekleniyor.
