Orta Doğu'da yaşanan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki arz kısıtları küresel enerji piyasalarını etkilemeye devam ediyor. Yaşanan tedarik aksamaları ve ham petrol fiyatlarındaki sert tırmanış, enerji devlerinin bilançolarına rekor olarak yansıdı. İngiliz enerji devi BP, Nisan-Haziran dönemini kapsayan üç aylık bilançosunda 5,73 milyar dolar kâr elde ettiğini duyurdu.
Geçen yılın aynı döneminde 2,35 milyar dolar kâr açıklayan şirketin gelirlerini iki katından fazla artırması, Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcı olan 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek çeyrek finansal sonuç olarak kayıtlara geçti.
Küresel gösterge Brent ham petrolünün varil fiyatı, geçen yılın aynı dönemindeki 67,88 dolardan bu çeyrekte ortalama 103,85 dolara fırladı. Sektördeki bu devasa sıçrama yalnızca BP ile sınırlı kalmadı; rakip enerji devi Shell de geçtiğimiz hafta kârını iki katına çıkardığını ilan etmişti.
Siyasi Cephede Tepkiler Büyüyor
Artan enerji maliyetleri dünya genelinde benzin, motorin ve evsel doğalgaz faturalarını kabartırken, siyasi liderlerden ve sivil toplum kuruluşlarından da art arda eleştiriler gelmeye başladı. ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz Pazartesi günü yaptığı açıklamada ExxonMobil ve Chevron gibi devlerin kazançlarına dikkat çekerek duruma sert çıktı. Serbest piyasa ekonomisini savunduğunu belirten Trump, şirketlerin kazandıkları paranın bir kısmını tüketiciye geri vererek perakende fiyatlarını aşağı çekmeleri gerektiğini vurguladı.
Çevrecilerden "Vurgunculuk" Suçlaması
Devasa kâr rakamları, çevre aktivistleri ile yoksullukla mücadele koalisyonlarının da hedef tahtasındaydı. Greenpeace'ten Angharad Hopkinson, şirket bilançolarının kamu yararından tamamen uzaklaştığını savunarak sert ifadeler kullandı. End Fuel Poverty Coalition koordinatörü Simon Francis ise milyonlarca hane halkının ekonomik kriz ve borçlarla boğuştuğu bir dönemde bu denli büyük kârların elde edilmesini eleştirdi. Francis, hükümetin enerji firmalarından alınan “Rüzgâr Vergisi” gelirlerini halkın biriken enerji borçlarını silmek için kullanması çağrısında bulundu.
BP'den Stratejik Küçülme ve Fosil Yakıta Dönüş Sinyali
Tüm bu tartışmaların odağındaki BP'de üst yönetim de stratejik bir rota değişimine hazırlanıyor. Şirketin CEO'su Meg O'Neill, işletmenin tam potansiyeline henüz ulaşmadığını savunarak uzun vadeli değer odaklı bir büyüme planı izleyeceklerini belirtti. Bu kapsamda şirket, temiz enerji yatırımlarından bir adım daha uzaklaşarak ABD'li yenilenebilir doğalgaz girişimi Archaea'yı elden çıkaracağını duyurdu.
Ayrıca şirket, geçtiğimiz haftalarda Kuzey Denizi'ndeki operasyonlarını satışa çıkardığını açıklamıştı. Uzmanlar, petrol ve gaz fiyatlarının bu seviyede kalmasının kalıcı olmayacağını bilen yönetimin, işletmeyi daha sade ve dirençli hale getirmeyi amaçladığını belirtiyor.
